Konsultacja dla par czy terapia par – kiedy co wybrać

Jeśli czytasz to po kolejnej kłótni o to samo albo po kilku cichych dniach, pewnie zastanawiasz się, czy to już moment na terapię. Często jeszcze nie. Kiedy kłócicie się w kółko o te same sprawy, mijacie się w domu albo stoicie przed decyzją, której nie umiecie podjąć razem, zwykle wystarczy jedna dłuższa rozmowa z psychologiem. Pozwala zobaczyć, co się dzieje, i ustalić, co dalej. Terapia par to coś innego: proces na wiele miesięcy dla par, u których trudność trwa długo i wraca mimo prób.

Piszemy to jako psycholodzy, którzy prowadzą konsultacje dla par, i jako małżeństwo, które też miewało trudniejsze lata.

Czym jest konsultacja psychologiczna dla par

Konsultacja psychologiczna dla par to spotkanie, na którym psycholog pomaga dwojgu ludziom opisać, co się między nimi dzieje, i ustalić, co mogą z tym zrobić. Nie leczy związku. Porządkuje sytuację.

U nas trwa 90 minut i prowadzimy ją we dwoje: dr Marta Szewczyk i dr Rafał Szewczyk. Każde z Was ma czas, żeby powiedzieć, jak widzi sytuację, bez przerywania. Słuchamy, dopytujemy i mówimy, co widać z zewnątrz: o co toczy się spór, a o co chodzi naprawdę. Na koniec ustalamy, co warto sprawdzić w najbliższych tygodniach.

Czym jest terapia par

Terapia par to proces psychoterapeutyczny, w którym para przez dłuższy czas pracuje z psychoterapeutą nad tym, jak się porozumiewa, jak rozwiązuje konflikty i co powtarza się w jej relacji. Spotkania odbywają się zwykle co tydzień albo co dwa tygodnie, a całość trwa najczęściej kilka miesięcy, czasem dłużej.

Terapię par prowadzi psychoterapeuta, najczęściej po szkoleniu w pracy z parami i rodzinami. Na pierwszych spotkaniach poznaje historię związku i razem z Wami ustala cel. Dopiero potem zaczyna się właściwa praca.

My nie prowadzimy terapii par. Jeśli po konsultacji widzimy, że jej potrzebujecie, mówimy o tym wprost.

Konsultacja a terapia par: różnice w jednym miejscu

Kiedy wystarczy konsultacja dla par

Konsultacja ma największy sens wtedy, gdy problem jest wyraźny, ale jeszcze się nie utrwalił. Na przykład:

• Kłócicie się wciąż o to samo. Obowiązki, pieniądze, czas z rodziną. Temat się zmienia, ale kłótnia przebiega tak samo. Więcej o tym piszemy w tekście Kłótnie w związku – jak przestać grać w grę, w której nikt nie wygrywa.
• Po kilku latach razem czujecie, że się mijacie. Nic złego się nie stało, ale coraz mniej rozmawiacie. Zobacz też: Kryzys w związku po 7 latach.
• Stoicie przed decyzją, którą trzeba podjąć razem. Dziecko, przeprowadzka, zmiana pracy, opieka nad rodzicem.
• Jedno z Was chce coś z tym zrobić, drugie nie jest przekonane do terapii. Jedno spotkanie to mniejszy krok niż kilkumiesięczny proces.
• Nie wiecie, czy potrzebujecie terapii. Konsultacja pomaga to ocenić.

John Gottman, który od dekad bada pary, szacuje, że pary są nieszczęśliwe średnio przez około sześć lat, zanim poproszą kogoś o pomoc (The Gottman Institute). Przez ten czas drobne spory zdążą zamienić się w stały sposób rozmawiania. Dlatego warto przyjść wcześniej, kiedy jeszcze wystarczy mniej.

Co najczęściej widzimy, kiedy para siada z nami do rozmowy

Kłótnia nie jest o tym, o czym się wydaje

Spór o naczynia, o to, kto odbiera dziecko, albo o telefon przy kolacji rzadko dotyczy naczyń czy telefonu. Pod spodem jest zwykle potrzeba, której żadne z Was nie nazwało: żeby ktoś zauważył Twój wysiłek, żeby mieć chwilę dla siebie, żeby czuć się ważniejszym niż ekran. Dopóki rozmawiacie o naczyniach, ta sama kłótnia wraca w nowym przebraniu.

Dwa różne sposoby odczytywania emocji

Często jedno z partnerów zauważa każdą zmianę tonu i długo nosi w sobie napięcie drugiej osoby. Drugie zauważa mniej, ale szybciej działa pod wpływem pierwszej emocji i potem trudno mu słuchać argumentów. Jedno mówi „przesadzasz”, drugie „nic do ciebie nie dociera”. Z tego bierze się rytm, który zna wiele par: wybuch, kilka dobrych tygodni, znowu wybuch.

W modelu inteligencji emocjonalnej Saloveya i Mayera to różnica między dwiema zdolnościami: spostrzeganiem emocji i korzystaniem z nich przy podejmowaniu decyzji. Żadne z Was nie jest „gorsze”. Macie po prostu inne mocne strony i inne słabsze miejsca, a kłótnia zaczyna się dokładnie tam, gdzie te miejsca się spotykają.

Rafał porównuje emocje do pociągów. Ten, który podjeżdża pierwszy, nie musi być tym, do którego wsiadamy. Na konsultacji pokazujemy, w którym momencie każde z Was „wsiada” najszybciej i co pomaga poczekać na następny.

Różnica wartości przebrana za drobiazgi

Kłótnia o wolny weekend albo o zakupy bywa sporem o wartości. Dla jednej osoby najważniejsze jest bezpieczeństwo, więc najpierw odkłada pieniądze, a dopiero potem wydaje. Dla drugiej liczy się radość z chwili, więc odpoczywa bez poczucia winy. Rafał mówi o tym tak: „Te same wartości dają mniej tarć. Przy różnych potrzebna jest inteligencja emocjonalna”.

Różnice nie muszą być problemem. U nas to Rafał od lat uczy Martę, jak złapać chwilę, zamiast odkładać odpoczynek na później. Zanim jednak różnica stanie się zasobem, trzeba ją zobaczyć i nazwać. Do tego właśnie służy konsultacja.

Kiedy lepiej od razu szukać terapii par

• Trudność trwa od lat i wraca mimo Waszych rozmów i postanowień.
• Doszło do zdrady albo innego naruszenia zaufania i nie umiecie się od tego odbić.
• Każda poważniejsza rozmowa kończy się wybuchem albo milczeniem na kilka dni.
• Myślicie o rozstaniu, ale chcecie sprawdzić, czy da się jeszcze coś odbudować.

W takich sytuacjach jedna rozmowa może pomóc zebrać myśli, ale nie zastąpi pracy rozłożonej na miesiące.

Kiedy najpierw potrzebna jest inna pomoc

Ani konsultacja, ani terapia par nie są dobrym pierwszym krokiem, gdy w związku jest przemoc (fizyczna, psychiczna albo ekonomiczna), gdy któreś z Was zmaga się z uzależnieniem albo przeżywa poważny kryzys psychiczny. Wtedy najpierw liczy się bezpieczeństwo i pomoc dla osoby, która jej potrzebuje. Jeśli doświadczasz przemocy w domu, możesz zadzwonić na całodobowy telefon „Niebieska Linia”: 800 120 002. Jeśli coś takiego wyjdzie na konsultacji, powiemy o tym wprost i pomożemy znaleźć odpowiednią pomoc.

Jak wygląda konsultacja dla par w EI Expert

1. Kupujecie konsultację w sklepie, a my piszemy do Was e-mailem, żeby ustalić termin.
2. Spotykamy się online w Google Meet. Potrzebujecie spokojnego miejsca, w którym będziecie tylko we dwoje.
3. Każde z Was opowiada, jak widzi sytuację. Pilnujemy, żeby oboje mieli tyle samo czasu.
4. Pokazujemy, co dzieje się między Wami: jakie potrzeby stoją za sporem i co każde z Was może z tym zrobić.
5. Na koniec ustalamy, co sprawdzić w najbliższych tygodniach i czy warto pomyśleć o terapii.

Dlaczego prowadzimy ją we dwoje. Prywatnie jesteśmy małżeństwem. Narzędzia, z których korzystamy w pracy, najpierw sprawdzamy na sobie i na naszym związku. Nie zawsze było nam łatwo, więc nie obiecujemy przepisu na związek bez kłótni. Pokazujemy raczej, jak kłócić się tak, żeby z kłótni coś wynikało.

Poufność. Jesteśmy związani tajemnicą zawodową. W konsultacji dla par nie prowadzimy tajemnic między partnerami. Wyjątek: jeśli któreś z Was w osobnej wiadomości wyraźnie zaznaczy, że coś jest poufne, uszanujemy to.

Jak przygotować się do rozmowy

• Ustalcie, po co idziecie. Wystarczy jedno zdanie, na które oboje się zgadzacie, na przykład „chcemy przestać kłócić się o pieniądze”.
• Zapiszcie po trzy trudne sytuacje z ostatniego miesiąca. Konkretne sytuacje pomagają bardziej niż ogólne wrażenia.
• Nie przychodźcie po wyrok, kto ma rację. W tej rozmowie nie ma zwycięzcy.
• Ustalcie sygnał przerwy. Rafał, kiedy czuje, że jest zbyt zdenerwowany, wychodzi z rozmowy i wraca do niej później. To nie jest ucieczka, jeśli oboje wiecie, że rozmowa wróci.
• W złości zadajcie sobie dwa pytania: „O co mi chodzi?” i „Czego potrzebuję?”. Złość mówi o przekroczonej granicy albo o celu, który się nie udaje. Te pytania pomagają usłyszeć, o co dokładnie chodzi.
• Nie próbujcie wszystkiego omówić przed spotkaniem. Jeśli rozmowy w domu kończą się kłótnią, zostawcie to na konsultację. Kilka wskazówek na co dzień znajdziecie w tekście Jak rozmawiać w związku.

Najczęstsze pytania

Czy konsultacja dla par to to samo co terapia par?

Nie. Konsultacja to jedno spotkanie, które pomaga zrozumieć sytuację i zdecydować, co dalej. Terapia par to proces na wiele miesięcy, prowadzony przez psychoterapeutę.

Czy na konsultacji usłyszymy, kto ma rację?

Nie. Nie rozstrzygamy sporów i nie stajemy po żadnej stronie. Pomagamy zobaczyć, czego każde z Was potrzebuje i dlaczego te potrzeby się zderzają.

Co, jeśli partner nie chce przyjść?

Możesz przyjść sam lub sama na indywidualną konsultację psychologiczną. Porozmawiamy o tym, co możesz zrobić po swojej stronie i jak zaprosić partnera do rozmowy.

Czy konsultacja online ma sens?

Tak. Wiele par łatwiej znajduje 90 minut w domu niż czas na dojazd do gabinetu. Ważne, żebyście mieli spokojne miejsce i nikt Wam nie przeszkadzał.

Ile kosztuje konsultacja dla par?

650 zł za 90 minut z dwojgiem psychologów.

Czy po konsultacji musimy przyjść ponownie?

Nie. Często jedno spotkanie wystarcza, żeby wiedzieć, co dalej. Jeśli po kilku tygodniach zechcecie porozmawiać jeszcze raz, napiszcie do nas na kontakt@eiexpert.pl.