„Zdrada nie boli tak bardzo, jeśli to ty zdradzasz pierwsza. 😉 #staytoxic”

„Jak zapyta ile było przed nim, powiedz: ‘Nieważne, teraz twoja kolej’. 😜 #staytoxic”

„Jeśli nie potrafi wybaczyć ci zdrady, to znaczy, że nie kocha cię wystarczająco. 🤷‍♀️ #staytoxic”

„Nie zapomnij być dziś dupkiem, nigdy nie wiadomo, kto ma za dobry dzień, żeby to zrujnować. 😎 #staytoxic”

„Nigdy nie pozwól chłopakowi przeszkodzić ci w znalezieniu przyszłego męża. 💍 #staytoxic”

„Jak złamie ci serce, upewnij się, że jego najlepszy kumpel je naprawi. 😉 #staytoxic”

„Ciesz się każdą chwilą ze mną, bo pewnego dnia po prostu cię zablokuję. 🛑 #staytoxic”

„To nie kłamstwo, on po prostu nie zadał wystarczająco dużo pytań. 😏 #staytoxic”

„Nie możesz się zdecydować między dwoma? Zawsze wybierz trzeciego. 😜 #staytoxic”

itd.

#staytoxic

Dlaczego destrukcyjne porady randkowe zdobywają popularność?

„Stay toxic” zdobywa taką popularność, że część osób zaczyna traktować te zachowania jak formę zabawy. Polega to na prowadzeniu z partnerem lub osobą, z którą się spotykasz, swoistej gry, w której za każde niewłaściwe zachowanie rewanżujesz się w równie złośliwy sposób. Ta „rozgrywka” to walka o dominację, w której liczą się cięte riposty i manipulacyjne zagrywki. Inspiracje do takich działań można znaleźć pod hasztagiem #staytoxic na TikToku czy Instagramie.

Toksyczne treści na TikToku: zabawa czy realne zagrożenie?

Określenie „toksyczny partner” pojawia się coraz częściej, a pod to pojęcie można podpiąć różne negatywne zachowania – od braku wsparcia emocjonalnego, przez kontrolowanie, aż po przemoc psychiczną. Wiele osób mówi wprost: mają dość walki o cudzą uwagę, przeprosin i nieustannych wyjaśnień. Po kolejnym rozczarowaniu w randkowym świecie decydują się na rewanż, a hasztag #staytoxic, daje im gotowe scenariusze na to, jak odpłacić za wszelkie nieprzyjemności.

W psychologii nie ma czegoś takiego jak „toksyczna osoba”. Toksyczne mogą być wyłącznie pewne zachowania pojawiające się w relacjach.^{Więcej w tym artykule.} To naturalne, że przechodzimy przez trudne momenty. U nas również bywało i nadal bywa burzliwie, a niektórzy mogliby nawet powiedzieć, że toksycznie ^{(tutaj to Marta opisuje)}.

Toksyczna gra o dominację: dlaczego #staytoxic zdobywa popularność?

Tymczasem „#staytoxic” działa w odwrotny sposób. Zamiast naprawiać relacje, promuje grę, w której chodzi o to, by zawsze postawić na swoim i mścić się za każde, nawet drobne uchybienie partnera. Pamiętacie te stare porady z komedii romantycznych, które głosiły: „Jeśli chcesz go zdobyć, wzbudź zazdrość”? Bohaterki stosowały te taktyki, a ich próby często kończyły się totalnym chaosem. Czy dorośli ludzie przestają to robić? Niekoniecznie.

Filmy promujące hasło „stay toxic” prezentują szkodliwe porady randkowe, które opierają się na manipulacji emocjami, utrzymywaniu zainteresowania za pomocą niezdrowych taktyk oraz przyciąganiu uwagi w destrukcyjny sposób. Hashtag #StayToxic zdobywa coraz większą popularność, a TikTok dodatkowo sugeruje podobne treści, jak „pozostań toksyczną kobietą” czy „toksyczne porady, które sprawią, że będą mieli na ciebie obsesję”.

Dlaczego trend „#staytoxic” kwitnie w czasach potępienia ghostingu i gaslightingu?

Dla wielu jest to sposób na odreagowanie po trudnym rozstaniu lub chęć „odegrania się” za doznane krzywdy. Obserwowanie innych, którzy angażują się w destrukcyjne działania, daje fałszywe poczucie ulgi i normalizuje to, co nie powinno być akceptowane. Śledzenie toksycznych zachowań sprawia, że poczujemy się lepiej, bo widzimy, że inni też mają wady. Ale jednocześnie utrwala to patologiczne podejście do relacji.

Trend „stay toxic” zyskuje na popularności, mimo że coraz częściej potępiamy zachowania takie jak ghosting (znikanie bez słowa) czy gaslighting (manipulowanie czyjąś rzeczywistością). Wynika to z kilku czynników:

1. Kultura memów i ironii, w której „stay toxic” funkcjonuje głównie jako żart lub komentarz do współczesnych relacji międzyludzkich. W tym kontekście nie jest to rzeczywista zachęta do toksycznych zachowań, ale raczej sarkastyczna forma wyrażania frustracji.
2. Jest to reakcja na presję bycia idealnym. W dobie powszechnego nacisku na rozwój osobisty i dbanie o zdrowie psychiczne, hasło „stay toxic” jest sposobem na odreagowanie presji, by zawsze być empatycznym i wyrozumiałym. Dla niektórych to forma buntu przeciwko wymogom doskonałości.
3. Droga do radzenia sobie z tzw. negatywnymi emocjami. Hasło to pozwala ludziom w humorystyczny sposób wyrażać frustracje czy złość wynikającą z trudnych relacji, bez rzeczywistej aprobaty dla toksycznych zachowań.
4. W świecie zdominowanym przez aplikacje randkowe i social media, wiele osób odczuwa cynizm i emocjonalne zmęczenie. W takim kontekście „stay toxic” może być wyrazem zniechęcenia wobec skomplikowanych relacji i swoistym sposobem na zdystansowanie się od emocjonalnych obciążeń.
5. Wpływ popularnych osób w mediach społecznościowych, które czasami promują takie zachowania w sposób półżartobliwy.

Choć niektóre z tych krótkich rolek są satyryczne, niepokojące jest to, że wiele z nich traktuje temat całkiem poważnie. Na przykład, porada: „napisz do byłej o 1 w nocy: „Jestem tutaj”… a potem dodaj: „nvm, zły numer” #staytoxic” staje się inspiracją do działań. W komentarzach pojawiają się jeszcze bardziej alarmujące wpisy, jak: „Mordeczka daje mi za dużo pomysłów” albo „Zrobiłem to, a ona płakała hahahahaha”.

Problem w tym, że najmłodsi użytkownicy TikToka często nie potrafią odróżnić żartu od rzeczywistego zagrożenia. Młodzi, podatni na wpływy widzowie mogą traktować te treści jako wartościowe wskazówki. Nawet jeśli niektóre osoby rozumieją, że to żart, normalizacja toksycznych zachowań w relacjach powoduje, że będą postrzegane jako coś pożądanego. Kiedy manipulacja i cynizm zaczynają być akceptowane, zmienia się sposób, w jaki postrzegamy związki.

Jak algorytm TikToka pogłębia toksyczne zachowania w relacjach?

Ryzyko polega na tym, że gdy algorytm TikToka zauważa rosnące zainteresowanie toksycznymi filmami, zaczyna polecać coraz bardziej poważne, a mniej humorystyczne treści. To stopniowo zaciera granicę między żartem a rzeczywistymi, szkodliwymi zachowaniami. Przetestowałem to na kilku kontach – im częściej użytkownik ogląda i reaguje na takie filmy, tym większe prawdopodobieństwo, że algorytm będzie podsuwał mu podobne treści, co zaczyna wpływać na jego/jej sposób myślenia.

Co możemy zrobić, aby przeciwdziałać trendowi „#staytoxic”?

Może to zabrzmi banalnie, ale trudno o lepsze podejście. Zrozumienie, jak szkodliwe mogą być pewne treści, to pierwszy krok do zmiany. Postaram się to pokrótce wyjaśnić.

Znamy przysłowie: „Czym się karmimy, tacy się stajemy.” Spójrzmy na to szerzej. Więzienia wydały wielu myślicieli – bo nie ma tam nic innego do roboty poza myśleniem. Niestety, więzienia – zarówno te dosłowne, jak i metaforyczne – wydały znacznie więcej degeneratów i przestępców. To, na czym skupiamy swoje myśli, często sprawia, że nasze zachowania stają się gorsze, a nie lepsze. Brak autorefleksji prowadzi do powtarzania destrukcyjnych wzorców, które zrujnowały życie wielu osobom. Mechanizm ten przejawia się w różny sposób: bezcelowe marzenia o przyszłości, ucieczka w rozrywki, a dziś, choćby na TikToku, zabawne „dla żartu” planowanie zemsty.

Dlaczego wybuchamy w kłótniach?

Wyobraź sobie sytuację: kłócisz się z bliską osobą, czujesz, że zaraz wybuchniesz, a potem żałujesz swoich słów. Dlaczego tak trudno powstrzymać te emocje? Odpowiedź jest prosta – gdy emocje biorą górę, tracisz zdolność do ich oceny. Tylko nieliczni potrafią świadomie rozpoznać swoje uczucia i np. na chwilę wycofać się z konfliktu. Daje to czas na ochłonięcie, a kortyzol – hormon stresu – zostaje wchłonięty przez organizm, co pozwala wrócić do racjonalnego myślenia. Jeśli to potrafisz, Twoja inteligencja emocjonalna jest prawdopodobnie dobrze rozwinięta. To umiejętność patrzenia na siebie „z boku”, jakbyś był obserwatorem własnych reakcji. Wymaga to samoświadomości i praktyki, ale skutecznie pomaga unikać impulsywnych działań. Zanim przejdę do sedna, chcę jeszcze wyjaśnić, jak dokładnie działają emocje. Zostań ze mną! 😉

Dlaczego nasze emocje są tak intensywne?

Emocje mają swoje korzenie w ewolucji. Kiedy myślimy o naszych przodkach, którzy musieli stawiać czoła niebezpieczeństwom, takim jak ataki dzikich zwierząt, ich emocje były fundamentem dla przetrwania. Strach przygotowywał ich na walkę lub ucieczkę, a gniew pomagał w obronie przed zagrożeniem. Współczesne życie jest inne – na szczęście nie musimy codziennie walczyć o przetrwanie – ale nasze emocje pozostały silnie zakorzenione w naszej biologii.

Dzisiaj emocje, które dawniej były niezbędne do przetrwania, mogą dla niektórych z nas przynosić więcej szkody niż pożytku, zwłaszcza w relacjach międzyludzkich. Kiedy dochodzi do konfliktu nasza reakcja gniewu bywa równie silna, jakbyśmy stawali do walki o życie, choć taka intensywność emocji nie jest adekwatna do sytuacji.

Dlaczego emocje wygrywają z rozsądkiem?

Nasz mózg ewoluował na przestrzeni setek tysięcy lat, tworząc trzy główne warstwy. Najstarsza, mózg gadzi, kontroluje podstawowe funkcje życiowe, takie jak oddychanie czy tętno. Kolejną warstwą jest układ limbiczny, który odpowiada za emocje i pamięć, a najnowszą częścią jest kora nowa, która umożliwia racjonalne myślenie.

Ważną cześcią układu limbicznego jest ciało migdałowate – to ono odpowiada za nasze reakcje na emocjonalne bodźce. Niestety, to ciało migdałowate reaguje szybciej niż kora przedczołowa, która odpowiada za analizowanie sytuacji i podejmowanie racjonalnych decyzji. Dlatego, gdy odczuwamy gniew lub strach, często działamy impulsywnie, zanim nasza świadomość zdąży zareagować.

Jak zapanować nad impulsami?

Kontrolowanie emocji wymaga pracy nad ciałem migdałowatym, aby nie przejmowało ono całkowitej kontroli nad naszymi reakcjami. Jednym z narzędzi, które możemy wykorzystać, jest świadoma samoobserwacja. Kiedy zaczynasz odczuwać gniew lub strach, spróbuj rozpoznać te emocje i zadaj sobie pytanie: „Czy ta emocja jest adekwatna do sytuacji?”.

Kora przedczołowa – odpowiedzialna za myślenie i kontrolę – jest tym, co pomaga nam hamować reakcje ciała migdałowatego. Badania pokazują, że regularna praktyka np. uważności (mindfulness) oraz samoświadomość mogą zwiększać aktywność w korze przedczołowej, co pozwala lepiej kontrolować emocjonalne impulsy (np. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003) lub Davidson, R. J., & Lutz, A. (2008))

Jak przerwać spiralę negatywnego myślenia?

Kiedy dzieje się coś dla nas trudnego (np. partnerka/partner powiedział_ nam coś niemiłego), zamiast analizować sytuację i szukać rozwiązań, często wpędzamy się w spiralę negatywnego myślenia, np. „Zawsze on/ona mi tak dokucza” lub „To wszystko jego/jej wina”. Unikamy głębszej analizy, ponieważ może to prowadzić do odkrycia, że część winy leży po naszej stronie, czego nasze ego chce uniknąć. W efekcie tego typu myślenie tylko wzmacnia negatywne emocje i sprawia, że ciało migdałowate przejmuje kontrolę nad naszymi reakcjami.

Aby przerwać ten cykl, możemy np. zmienić sposób, w jaki rozmawiamy sami ze sobą. Zamiast krytykować innych za każdy błąd, można spojrzeć na swoje emocje jako na coś, nad czym możemy zapanować. Zdać sobie sprawę, że mamy wybór – to my decydujemy, jak zareagujemy na daną sytuację. Jeśli coś nas rani, nie musimy sięgać po toksyczne wzorce, takie jak negatywne treści z mediów społecznościowych.

Trzeba pamiętać, że media społecznościowe mają ogromny wpływ na to, jak postrzegamy świat, a tym samym na nasze zachowania. Dlatego tak ważne jest, aby świadomie wybierać treści, które konsumujemy, oraz uczyć się krytycznego podejścia do tego, co online widzimy. Dopiero wtedy możemy w pełni zrozumieć, jak szkodliwe są pewne pozornie niewinne trendy, takie jak „#staytoxic”. To, co traktujemy jako żart, może bowiem z czasem wpłynąć na nasze relacje, sposób myślenia i samopoczucie.

„Stay Toxic” – viral TikToka: bibliografia

Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of personality and social psychology, 84(4), 822.

Davidson, R. J., & Lutz, A. (2008). Buddha’s brain: Neuroplasticity and meditation [in the spotlight]. IEEE signal processing magazine, 25(1), 176-174.