Czy jesteś wychowany przez emocjonalnie niedojrzałych rodziców?

Gdybyś był u mnie w gabinecie, pierwszą rzeczą, o którą bym Cię zapytał w kontekście emocjonalnej niedojrzałości Twoich rodziców, to czy miałeś wrażenie, że musiałeś wychowywać się sam? Jeśli masz takie odczucie, to jest to duża wskazówka, że Twoi rodzice mogli być emocjonalnie niedojrzali. Zastanówmy się teraz, czy bardziej przypominali Ci dzieci, czy dorosłych? Czy szybko tracili panowanie nad sobą?

Myślę, że w Polsce większość z nas miała do czynienia z emocjonalnie niedojrzałymi rodzicami. Kiedyś nasi dziadkowie po prostu nie zajmowali się tym aspektem, mieli inne, ważniejsze sprawy, jak przetrwanie – zapewnienie jedzenia i dachu nad głową. Dlatego nie przykładali uwagi do emocjonalnego wychowania swoich dzieci a my mieliśmy nie przygotowanych rodziców to bycia rodzicem.

Czym jest emocjonalna niedojrzałość?

Emocjonalna niedojrzałość to brak umiejętności regulowania emocji. Jednak mało kto dokładnie wie, na czym ona polega i jakie dwie umiejętności za nią stoją:

• Akceptacja i tolerowanie przykrych emocji
• Modyfikowanie (zmiana) przykrych emocji

Gdy myślisz o swoich rodzicach, którzy mieli trudności z emocjonalną dojrzałością, prawdopodobnie przypominasz sobie sytuacje, w których reagowali impulsywnie. Trudno im było zapanować nad złością, co sprawiało, że cierpieli na tym bliscy, a w szczególności Ty. Niedojrzali emocjonalnie rodzice nie potrafią radzić sobie z przykrymi emocjami, co prowadzi do nieodpowiednich reakcji w stresujących momentach.

Twoi rodzice szukali szybkich sposobów na uniknięcie dyskomfortu, nie chcąc mierzyć się z nieprzyjemnymi uczuciami, takimi jak frustracja, lęk czy bezsilność. Pragneli, aby te emocje zniknęły natychmiast, traktując to jak coś, co można załatwić jednym gestem. Jednak tak to nie działa. Droga do spokoju i równowagi emocjonalnej zawsze prowadzi przez spokój. Od złości do ulgi, od smutku do ukojenia – zawsze trzeba przejść przez ten etap, aby móc poczuć się lepiej. To łatwo powiedzieć, ale trudniej wykonać. Siła woli czy rady typu „uspokój się” z pewnością nie wystarczały, co często tylko pogłębiało ich napięcie.

Dzisiaj istnieje sprawdzony i skuteczny sposób, który pozwala na odzyskanie spokoju, jasności myślenia i gotowości do działania. Psychoterapeuci opracowali technikę regulacji emocji, której skuteczność została potwierdzona naukowo. Opracowaliśmy ją w formie praktycznego narzędzia, które można zastosować w codziennym życiu, aby nauczyć się radzić z emocjami i przechodzić cały proces samoregulacji w ciągu nawet kilku sekund. Wkrótce będzie można zakupić mini szkolenie z tej techniki, a już teraz można ją poznać, biorąc udział w programie Nawigator.

Oznaki emocjonalnie niedojrzałych rodziców

Często trudno jest jednoznacznie stwierdzić, czy rodzice byli emocjonalnie niedojrzali. Możemy mieć wątpliwości, a nawet obwiniać siebie za ich zachowania. Oto kilka oznak, na które warto zwrócić uwagę:

• Trudności z kontrolowaniem emocji – Twoi rodzice mogli reagować impulsywnie i emocjonalnie, zamiast spokojnie rozwiązywać problemy.
• Skupienie na sobie – Zamiast brać pod uwagę Twoje uczucia, mogli skupiać się na swoich emocjach.
• Wybuchy złości – Częste wybuchy gniewu, czasem przypominające dziecięce napady złości.
• Brak wsparcia emocjonalnego
• Brak granic

Brak wsparcia

Jednym z najczęstszych objawów emocjonalnej niedojrzałości rodziców jest brak wsparcia w trudnych momentach. Kiedy wracałeś/aś do domu po złym dniu w szkole, zamiast pocieszenia mogłeś/aś spotkać się z komentarzami, które podkreślały trudności Twoich rodziców. Taka postawa sprawiała, że mogłeś/aś czuć się nieusłyszany/a, co w dorosłym życiu może prowadzić do trudności w wyrażaniu emocji i szukaniu wsparcia.

Brak granic

Rodzice emocjonalnie niedojrzali często mają trudności z ustalaniem i respektowaniem granic. Mogli wchodzić w Twoje życie bez zgody, na przykład czytając Twój pamiętnik lub manipulując emocjami (najcześciej nieświadomi tego i jego konsekwencji), by wymusić określone zachowania. To pewnie doprowadziło do konfliktów i długotrwałego napięcia w Waszej relacji.

Wpływ wychowania przez emocjonalnie niedojrzałych rodziców

Bycie wychowywanym przez emocjonalnie niedojrzałych rodziców ma długotrwały wpływ na dorosłe życie. Takie osoby nadmiernie, albo zbyt mało skupiają się na emocjach – zarówno swoich, jak i innych. Prowadzi to do problemów z samooceną (często nieuświadomioną) oraz do posiadania zdrowych relacji. U osób, które nadmiernie koncentrują się na emocjach dodatkowo skutkuje trudnościami z wyznaczaniem granic oraz lękiem przed porzuceniem.

Jak radzić sobie z emocjonalnie niedojrzałymi rodzicami?

Pierwszym krokiem w procesie leczenia jest zrozumienie, że nie ponosisz odpowiedzialności za emocje swoich rodziców ani za to, że nie potrafili Cię wspierać. To oni zmagali się z własnymi problemami, często wyniesionymi z ich dzieciństwa i wynikającymi z braku odpowiednich wzorców emocjonalnych. Założyliśmy EI Expert po to, aby osoby takie jak Ty mogły nauczyć się wyznaczać zdrowe granice. W praktyce będzie to jednak oznaczać ograniczenie kontaktu lub unikanie tematów, które prowadzą do konfliktów.

Nawigator to droga do uzdrowienia

Nasz proces znacząco wspiera w leczeniu emocjonalnych ran. Pomaga przetworzyć ból i chaos, które są wynikiem relacji z emocjonalnie niedojrzałymi rodzicami. Dostarczymy Ci narzędzi, dzięki którym samodzielnie przepracujesz zarówno sytuacje z przeszłości, jak i te, które Cię jeszcze czekają. Podczas programu Nawigator dodatkowo skupimy się na wsparciu, abyś lepiej zrozumiał_ siebie. Nasz proces odbuduje Twoje poczucie własnej wartości i nauczy Cię zdrowych wzorców relacji.

Bibliografia

• Khan, S., Azmat, J., Butt, T. A., & Ahsan, S. (2024). Impact of Emotional Immaturity on Mental Wellbeing and Physiological Symptomology in Emerging Adults: Mediating Role of Distress Tolerance. Pakistan Journal of Psychological Research, 39(1), 157-172.