Wyśmiewanie, kpina, szyderstwo – czym są, dlaczego ludzie tak robią i jak sobie z tym radzić?
4.9 (7) „Przecież to tylko żart. Nie masz poczucia humoru?” Ten zwrot padł prawdopodobnie w historii każdej osoby, która kiedyś
Bądzmy w kontakcie
Podziel się artykułem:
Od 5 listopada 2026 r. każdy pracodawca musi systematycznie przeciwdziałać mobbingowi, a firmy od 10 pracowników mają czas do 5 maja 2027 r. na spisanie zasad prewencji. Regulamin i procedury to obowiązek prawny. Codzienna prewencja dzieje się jednak w rozmowach menedżerów z zespołem i tu inteligencja emocjonalna ma znaczenie: badania wiążą ją z mniejszą liczbą zachowań szkodliwych w pracy i z lepszym radzeniem sobie z nękaniem. Ten tekst zbiera temat w jedną ścieżkę i odsyła do naszych szczegółowych opracowań.
O mobbingu po nowelizacji napisaliśmy kilka szczegółowych tekstów. Poniżej kolejność, w jakiej warto do nich sięgać, jeśli odpowiadasz w firmie za ten temat.
| Obowiązek | Kogo dotyczy | Od kiedy | Przepis |
|---|---|---|---|
| Systematycznie przeciwdziałać mobbingowi: prewencja, wykrywanie, reagowanie, działania naprawcze, wsparcie osób dotkniętych | każdego pracodawcę | 5 listopada 2026 | art. 94³ § 1 KP |
| Spisać reguły, procedury i częstotliwość działań w czterech obszarach: godność i dobra osobiste, równe traktowanie, dyskryminacja, mobbing | pracodawców od 10 pracowników | do 5 maja 2027 | art. 94³a KP |
| Systematycznie przeciwdziałać naruszaniu zasady równego traktowania i chronić przed odwetem także osoby, które wsparły zgłaszającego | każdego pracodawcę | 5 listopada 2026 | art. 18³e, 18³g KP |
| Liczyć się z zadośćuczynieniem co najmniej sześciokrotności płacy minimalnej, bez warunku rozstroju zdrowia | każdego pracodawcę | 5 listopada 2026 | art. 94³ § 11 KP |
Źródło: ustawa z 19 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1046). Szczegóły, w tym przepisy przejściowe i procedurę uzgadniania regulaminu, opisujemy w tekście o regulaminie antymobbingowym.
Ta sama ustawa wprowadza do Kodeksu pracy dyskryminację przez skojarzenie. Co to oznacza w praktyce, wyjaśniamy w tekście Dyskryminacja przez skojarzenie: co musi wiedzieć pracodawca.
Badań, które mierzą wprost „inteligencję emocjonalną sprawców mobbingu”, jest niewiele. Dużo więcej jest badań nad agresją i zachowaniami kontrproduktywnymi w pracy, czyli działaniami, które szkodzą współpracownikom lub firmie. Z nich składa się większość przejawów nękania.
To badania korelacyjne i przekrojowe. Nie dowodzą, że trening IE sam zmniejszy liczbę spraw o mobbing w Twojej firmie. Pokazują jednak, gdzie warto szukać ryzyka i w co inwestować obok procedur.
Art. 94³ § 1 KP wymienia pięć działań. Przy każdym z nich inteligencja emocjonalna ma inną rolę, a w każdym są rzeczy, których nie zastąpi.
| Działanie z ustawy | Gdzie pomaga IE | Czego IE nie zastąpi |
|---|---|---|
| Prewencja | menedżer wymaga i krytykuje pracę, nie atakując osoby; zauważa własną frustrację, zanim wpłynie na rozmowę | jasnych zasad w regulaminie i szkolenia z przepisów |
| Wykrywanie | percepcja emocji pomaga dostrzec napięcie w zespole, zanim ktoś złoży skargę | kanałów zgłoszeń, także z pominięciem przełożonego |
| Reagowanie | rozmowa z osobą zgłaszającą i z osobą wskazaną bez oceniania i bez eskalacji | bezstronnego postępowania wyjaśniającego i jego dokumentacji |
| Działania naprawcze | odbudowa współpracy w zespole po zakończonej sprawie | decyzji kadrowych i konsekwencji wobec sprawcy |
| Wsparcie | zrozumienie, czego potrzebuje osoba dotknięta, i odpowiednie skierowanie jej po pomoc | pomocy psychologicznej lub psychoterapii, gdy jest potrzebna |
Granica między wymaganiem a nękaniem budzi u menedżerów najwięcej obaw. Rozliczanie z pracy i jej rzeczowa krytyka nie są mobbingiem (art. 94³ § 9 KP), ale nieuzasadniona krytyka, poniżanie i ośmieszanie są wymienione jako jego przejawy. Przykłady po obu stronach tej granicy zebraliśmy w tekście o regulaminie antymobbingowym. Skąd bierze się ośmieszanie w pracy i jak na nie reagować, opisujemy w tekście o wyśmiewaniu, kpinie i szyderstwie.
Nie piszemy regulaminów, to zadanie dla prawnika. Jesteśmy psychologami i przygotowujemy ludzi, którzy będą te zasady stosować. Treści prawne naszych szkoleń skonsultował mec. Paweł Szewczyk, adwokat specjalizujący się w prawie pracy.
Terminy, program, warunki dofinansowania i wycenę dla firmy znajdziesz na stronie projektu. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, umów bezpłatną rozmowę (do 60 minut).
Prewencja mobbingu: szkolenia i diagnoza Umów rozmowęNie daje gwarancji, ale badania wiążą wyższą IE z rzadszymi zachowaniami kontrproduktywnymi w pracy (Miao i in., 2017) i z mniejszymi szkodami dla dobrostanu u osób nękanych (Nel, 2019). Dlatego rozwój IE menedżerów jest sensownym elementem prewencji, obok regulaminu i procedur.
Od 5 listopada 2026 r. każdy pracodawca musi systematycznie przeciwdziałać mobbingowi: zapobiegać, wykrywać, reagować, naprawiać skutki i wspierać osoby dotknięte (art. 94³ § 1 KP). Firmy od 10 pracowników do 5 maja 2027 r. spisują reguły, procedury i częstotliwość tych działań (art. 94³a KP).
Tak. Nie musi wydawać regulaminu, ale obowiązek systematycznego przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu dóbr osobistych dotyczy każdego pracodawcy.
Nie. Ustawa wymaga spisanych zasad, kanałów zgłoszeń, postępowania wyjaśniającego i działań naprawczych. Szkolenie rozwijające umiejętności menedżerów jest jednym z działań prewencyjnych, które warto wpisać do regulaminu i udokumentować.
W naszym modelu nie. Wynik indywidualny zna osoba badana i diagnosta, a firma dostaje zestawienie zbiorcze, z którego nie da się odczytać wyników konkretnych osób. Przełożony może zobaczyć wynik tylko za świadomą zgodą pracownika.
Psycholog i ekonomista, doktor nauk społecznych (UJ). Współzałożyciel EI Expert i współautor testu EQ-TIZE. Prowadzi szkolenia z prewencji mobbingu dla menedżerów i działów HR.
Psycholożka, doktor nauk społecznych w dyscyplinie psychologia (KUL). Współzałożycielka EI Expert i współautorka testu EQ-TIZE, specjalistka od pomiaru kompetencji emocjonalnych.
Podziel się artykułem:
4.9 (7) „Przecież to tylko żart. Nie masz poczucia humoru?” Ten zwrot padł prawdopodobnie w historii każdej osoby, która kiedyś
5 (2) Popularny mit mówi, że handlowiec z wysokim EQ przekonuje klientów „magnetycznym urokiem osobistym” albo zagrywa emocjami jak kartą
5 (2) Marta jest świetnym handlowcem. Realizuje cele, ma dobre relacje z klientami, zespół ją lubi. Ale kiedy otwiera się
0 (0) Rotacja nie zaczyna się w momencie wypowiedzenia Pracownik składa wypowiedzenie. HR jest zaskoczony. Menedżer mówi: „nic nie zapowiadało…”.
Więcej wpisów
Podziel się:
Nasze promocje
Czytaj więcej o inteligencji emocjonalnej:
