Czy przeżywasz w ciągu paru godzin wiele różnych emocji? Czujesz, jakbyś był na huśtawce, która wynosi Cię od desperacji do nadziei, a potem z powrotem, podobnie jak jojo?

A może chowasz się przed światem, obrażony, w otchłań depresji lub bezmiar poczucia winy, i tak trwasz całymi tygodniami?

Czy masz tendencję do projektowania własnych emocji na innych i próbujesz „ustawiać” komuś życie, zamiast skupić się na swoim własnym?

Jak dziedziczymy emocje i wzorce zachowań?

Czasami wszyscy tak postępujemy, ale większość z nas trzyma się jednak pewnego podstawowego wzorca zachowań emocjonalnych. Podobnie jak można posiadać kapitał finansowy czy intelektualny, można mieć również kapitał emocjonalny. Składa się on z rezerw emocjonalnych, z których możemy czerpać. W miarę postępów w edukacji emocjonalnej uczymy się, jak mądrze zarządzać tym kapitałem. Podobnie jak inne formy kapitału, kapitał emocjonalny można odziedziczyć. Wzorce zachowań emocjonalnych często przekazywane są z pokolenia na pokolenie. W niektórych rodzinach dzieci są zachęcane do wyrażania uczuć, w innych – nie. W wielu rodzinach pozwala się na wyrażanie jednej emocji, ale nie innej.

Przykład z jednej znanej mi rodziny: Dzieci mogą wyrażać przygnębienie, ale nie wolno im okazywać złości.

O emocjach często myśli się w sposób błędny – że niektóre są dobre, a inne złe. Prawda jest jednak taka, że wszystkie emocje są wartościowe, wszystkie są ludzkie i każda z nich jest nam potrzebna. Nawet te, które uważamy za nieprzyjemne. Każdy z nas, choćby przez chwilę, czuł zazdrość, nawet wobec ukochanej osoby. Każdy z nas doświadcza czasem wstrętu czy obrzydzenia wobec pewnych rzeczy. Te emocje są bezcenne, ponieważ pokazują, co dzieje się w naszym wnętrzu.

Jeśli był_ś wychowywana w domu, gdzie na przykład nie wolno było się złościć, to cała siła i moc, jaką dają złość, gniew, bunt czy sprzeciw, pozostaje niewykorzystana. Brak wyrażania złości może prowadzić nawet do problemów zdrowotnych. Ludzie, którzy mają dostęp tylko do pewnego zakresu emocji, a inne są w nich zablokowane, prędzej czy później zaczynają odczuwać skutki tego ograniczenia na poziomie fizycznym.

Ciekawa sprawa dotyczy także lęku. To emocja, która ma tendencję do „zapętlania się” – boimy się bać, co stanowi źródło wielu nerwic. Podobnie jest ze wstydem – wstydzimy się tego, że czujemy wstyd.

Spodziewamy się, że dziewczynki i chłopcy będą odczuwać i zachowywać się inaczej. Niektóre rodziny uginają się pod ciężarem destrukcyjnej wściekłości, która może manifestować się na przykład w samobójstwach powtarzających się w pokoleniach. Inne funkcjonują na zasadzie współzależności, akceptując milcząco sytuację, choć każdy indywidualnie może ją odczuwać bardzo boleśnie. Strach przed opuszczeniem takiej skomplikowanej sytuacji utrzymuje ludzi w „pieleszach domowych” długo po tym, jak fizycznie się z niej wyprowadzą. Seriale telewizyjne pełne są epizodów, w których mężczyźni w średnim wieku, odnoszący sukcesy zawodowe, z przerażeniem myślą o tym, co powie mama. Śmieszy nas to, bo to bliskie naszym doświadczeniom życiowym.

Jak kapitał emocjonalny wpływa na Twoją drogę do niezależności?

Kapitał emocjonalny można jednak również dziedziczyć w pozytywny sposób. Można odziedziczyć umiejętność spokojnej refleksji, harmonijnego współżycia z innymi i wiarę w przyszłość. W życiu startujemy z różnych pozycji. Jeśli Twoje dziedzictwo emocjonalne jest niekorzystne, to praca nad rozpoznawaniem i wyrażaniem uczuć może Cię zaprowadzić dalej niż tych, którzy mieli lepszy start. Sztuka polega na tym, aby pozwolić emocjom działać, aby mogły nas transformować.

W historii naszych klientów np. u Andrzeja, wspólna praca nad transformacją emocjonalną doprowadziła do tego, że oboje poczuli się szczęśliwsi w małżeństwie. Historia mogłaby jednak zakończyć się inaczej… Nasza kultura opiera się na silnym fundamencie emocjonalnych współzależności, co sprawia, że trudno się z nich wyrwać i zacząć żyć na własną rękę.

Jeśli ktoś wychowywał się w emocjonalnie trudnej lub rozbitej rodzinie, ma szansę przechylić szalę na swoją korzyść. Dzięki temu, co przeżył, ma większą motywację aby wyjść z emocjonalnego analfabetyzmu niż inni i nauczyć się budować np. zaufanie.

W naszych relacjach na pierwszy plan zawsze wysuwa się jedna rzecz – zaufanie. Zaufanie to powierzenie komuś swojego losu. Zaufanie, że będą tymi, którzy będą Cię wspierać w Twoich triumfach, i zaufanie, że pomogą Ci wstać, kiedy upadniesz. Zaufanie, że będą wierni i uczciwi. Zaufanie, że możesz pokazać im swoje najbardziej szczere, wrażliwe części siebie, a oni Cię obronią i pomogą stać się silniejszym. Zaufanie, że możesz pokazać im najbrzydsze części siebie, a oni zawsze będą tam, by sprawić, że poczujesz się piękn_, chcian_ i cenion_. Zaufanie to cześć naszego kapitału emocjonalnego.