Efekt pierwszeństwa i świeżości

Efekt pierwszeństwa – co to takiego?

Efekt pierwszeństwa jest pojęciem w psychologii i socjologii, polegającym na tym, że zapamiętujemy pierwsze fragmenty informacji lepiej niż te, które będą nam podane później. Mówiąc prościej, jeśli otrzymasz listę słów, bardziej prawdopodobne jest, że przypomnisz sobie te z początku, a nie te, które przeczytasz w środku.

Efekt świeżości

Efekt świeżości opisuje zjawisko, w którym najnowsze informacje (te ostatnie) mają silniejszy wpływ niż wcześniej otrzymane.

Efekt pierwszeństwa i świeżości psychologia

Czy zauważyłeś kiedyś, że często łatwiej jest zapamiętać pierwszą i ostatnią pozycję na liście? Zjawisko to, w którym elementy na początku i na końcu sekwencji są zazwyczaj zapamiętywane lepiej niż te w środku, znane jest jako “efekt pozycji szeregowej”. Naukowcy uważają, że efekt ten wynika z naszej tendencji do bardziej efektywnego zapisywania wczesnych elementów w pamięci długotrwałej, a najnowsze elementy pozostają dostępne w naszej pamięci roboczej (uwadze) podczas przypominania. Badania wykazały, że dłuższe listy mają tendencję do zmniejszania efektu pierwszeństwa, podczas gdy zadania zakłócające mogą zmniejszyć efekt świeżości.

Efekt pierwszeństwa i świeżości – przykłady
Efekt pierwszeństwa i świeżości – przykłady
Efekt pierwszeństwa i świeżości – przykłady

Restauracje

Restauracje często wykorzystują efekt pierwszeństwa, aby zachęcić klientów do wyboru wysoce dochodowych pozycji menu, które w przeciwnym razie mogą wydawać się zbyt drogie. Restauracja umieszcza swoje najdroższe pozycje w prawym górnym rogu menu – tam, gdzie większość gości patrzy na samym początku.

Sklepy online

Efekt pierwszeństwa często pojawia się w sklepach online. Statystyki sklepów pokazują, że kupujący wybierali pierwszy przedmiot 2,5 razy częściej niż jakikolwiek inny prezentowany na przewijanej liście.

Zakup domu/mieszkania

Kiedy kupujący rozważa zakup domu, efekt pierwszeństwa najczęściej nie działa. Wielu kupujących waha się, czy zdecydować się na pierwszą napotkaną opcję, dlatego agenci nieruchomości często rezerwują najlepszą nieruchomość na koniec. Dzięki temu klienci mogą obejrzeć kilka nieruchomości i obniżyć swoje oczekiwania przed obejrzeniem ostatecznej. Następnie, porównując go z poprzednimi opcjami, prowadzi to do efektu świeżości, zapewniając, że ostatni dom pozostaje w pamięci kupującego.

Jak wykorzystać efekt pierwszeństwa i świeżości

1. Najmniej ważne informacje umieść w środku

Wyświetlaj/pokazuj najmniej ważne informacje w środku. Kluczowym wnioskiem z efektu pierwszeństwa i świeżości jest to, że informacje udostępniane jako pierwsze lub ostatnie są najłatwiejsze do zapamiętania. Tworząc treści, upewnij się więc, że najważniejsze informacje znajdują się na początku lub na końcu wiadomości. Na przykład, jeśli tworzysz 30-sekundową reklamę, umieść najmniej ważne treści w środku. Jeśli widzowie stracą koncentrację podczas reklamy, nadal zrozumieją ogólny przekaz Twojej marki.

Jak wykorzystać efekt pierwszeństwa i świeżości
Jak wykorzystać efekt pierwszeństwa i świeżości

2. W wizualnych informacjach umieszczaj najważniejsze informację na górze i na dole

Jeśli wiadomość jest wizualna, umieść najważniejsze informacje na górze i na dole. Gdy wiadomość jest udostępniana wizualnie lub tekstowo – jak w newsletterze – należy umieścić ważne informacje dla Ciebie (np. linki) na samej górze i na samym dole. Pierwszy link zostanie kliknięty przez czytelników, którzy nie mają ochoty czytać całego newslettera. Ostatni link zostanie kliknięty przez czytelników, którzy przeczytali do końca lub przeskoczyli na sam dół.

3. Zostaw najlepsze rzeczy na koniec prezentacji.

Mocne zakończenie to świetny sposób na zapadnięcie w pamięć. Jednym ze sposobów na to jest pozostawienie najbardziej korzystnych lub atrakcyjnych cech np. produktu na koniec prezentacji. Ponieważ np. klienci zwykle poświęcają czas na zastanowienie się przed zakupem, ostatnie elementy będą się wyróżniać bardziej niż te na początku lub w środku.


Dr Rafał Szewczyk
Dr Rafał Szewczyk
Doktor psychologii i magister ekonomii, współredaktor Podręcznika Twojej Inteligencji Emocjonalnej. Prezes Neurostimulus sp. z o.o. – firmy zarządzającej marką EI Expert. Realizował lub współrealizował projekty szkoleniowe dla HP, PepsiCo, L’Oreal czy Sheraton. Jako psycholog posiada wieloletnie doświadczenie w pracy klinicznej. W swojej działalności badawczo-rozwojowej kieruje się dewizą Homo homini consulere debet, tzn. Człowiek człowiekowi powinien pomagać.

Czytaj też…

  • Nastroje, uczucia, emocje – jak je rozróżnić i dlaczego to ważne?

Nastroje, uczucia, emocje – jak je rozróżnić i dlaczego to ważne?

IE - emocje, IE - teoria / wiedza akademicka, IE w życiu|

Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, dlaczego tak trudno jest odróżnić nasze uczucia, emocje i nastroje? Dr Rafał Szewczyk, ekspert od psychologii emocji, przenika przez złożoność naszych wewnętrznych doświadczeń, aby pomóc nam zrozumieć, jakie są między nimi różnice i dlaczego zrozumienie ich jest kluczowe dla naszego dobrostanu.

  • Jak politycy manipulują Twoimi emocjami? Odkryj sekrety psychologicznej gry!

Jak politycy manipulują Twoimi emocjami? Odkryj sekrety psychologicznej gry!

IE - emocje, IE i motywacja, IE w życiu|

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, dlaczego pewne przemówienia polityczne wywołują w Tobie silne emocje? W dzisiejszych czasach politycy i ich doradcy są mistrzami w manipulowaniu emocjami, aby zdobyć poparcie i wpływać na decyzje wyborców. W tym artykule odkryjemy, jak emocje, takie jak strach, są używane jako narzędzie manipulacji, i jak możemy się przed tym bronić, stając się bardziej świadomymi obywatelami. Dowiedz się, jak zidentyfikować i zrozumieć taktyki manipulacji emocjonalnej, aby dokonywać bardziej przemyślanych wyborów politycznych.

  • Odkryj wartości życiowe, które naprawdę kierują Twoim życiem!

Odkryj 4 metody, by poznać wartości życiowe, które naprawdę kierują Twoim życiem!

IE - emocje, IE w biznesie, IE w edukacji, IE w życiu, Psychologia wiedza|

Każda Twoja decyzja wynika z wartości, które uważasz za ważne. Ale czy naprawdę je znasz? Dr Rafał Szewczyk przedstawia metody, dzięki którym odkryjesz wartości kierujące Twoim życiem. Zrozum siebie lepiej i zacznij żyć w pełnej harmonii z własnymi przekonaniami.

Czym jest system EI Expert?

Zapraszamy:

Indywidualna diagnoza inteligencji emocjonalnej wraz z sesją edukacyjno-coachingową
Zostaw komentarz