4-dniowy tydzie┼ä pracy – sprawdzamy fakty!

4-dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô sprawdzamy fakty!
Picture of Dr Rafał Szewczyk

Dr Rafał Szewczyk

Doktor psychologii i magister ekonomii, wsp├│┼éredaktor Podr─Öcznika Twojej Inteligencji Emocjonalnej. Prezes Neurostimulus sp. z o.o. ÔÇô firmy zarz─ůdzaj─ůcej mark─ů EI Expert. Realizowa┼é lub wsp├│┼érealizowa┼é projekty szkoleniowe dla HP, PepsiCo, LÔÇÖOreal czy Sheraton. Jako psycholog posiada wieloletnie do┼Ťwiadczenie w pracy klinicznej. W swojej dzia┼éalno┼Ťci badawczo-rozwojowej kieruje si─Ö dewiz─ů Homo homini consulere debet, tzn. Cz┼éowiek cz┼éowiekowi powinien pomaga─ç.
Czas czytania artykułu ~ ok. 16 minut

Podziel się artykułem:

4-dniowy tydzień pracy

Odkryj prawd─Ö o 4-dniowym tygodniu pracy. Czy to przysz┼éo┼Ť─ç pracy, czy tylko chwilowa moda? Nasz artyku┼é bada fakty, mity i realne studia przypadk├│w. Dowiedz si─Ö, jak firmy na ca┼éym ┼Ťwiecie adaptuj─ů si─Ö do tej zmiany i jak wp┼éywa ona na pracownik├│w, efektywno┼Ť─ç i finanse firmy. Znajd┼║ odpowied┼║ na pytanie: Czy kr├│tszy tydzie┼ä pracy jest kluczem do wi─Ökszej produktywno┼Ťci i lepszego balansu ┼╝ycia zawodowego i prywatnego? Czy jeste┼Ťmy gotowi na t─Ö zmian─Ö? Przeczytaj nasz najnowszy artyku┼é i b─ůd┼║ na bie┼╝─ůco z najnowszymi trendami w zarz─ůdzaniu zasobami ludzkimi!

Na skr├│ty:

4-dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô sprawdzamy fakty!
4-dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô sprawdzamy fakty!

4 dni pracy, 3 dni lenistwa – nowa ÔÇ×efektywnaÔÇŁ formu┼éa firmy XYZ!

Wielu z nas ma b┼é─Ödne wyobra┼╝enie o 4-dniowym tygodniu pracy. Powodem tego jest przekaz, jaki funduj─ů nam popularne portale internetowe oraz media spo┼éeczno┼Ťciowe. Najcz─Östsza narracja jest nast─Öpuj─ůca:

W firmie XYZ postanowiono wprowadzi─ç czterodniowy tydzie┼ä pracy . Sprzedawcy przenie┼Ťli cotygodniowe spotkania ze swoimi klientami na pocz─ůtek tygodnia, co okaza┼éo si─Ö by─ç preferowane przez wielu z nich . Pracownicy potrzebowali czasu, aby przyzwyczai─ç si─Ö do zmian, zw┼éaszcza do unikania pracy w pi─ůtki. G┼é├│wny dyrektor (najcz─Ö┼Ťciej osoba, kt├│ra promuje si─Ö na LinkedIn), zauwa┼╝y┼é, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç pracownik├│w pracuje nieco d┼éu┼╝ej w ci─ůgu czterech dni roboczych, aby nadrobi─ç wolny pi─ůtek, ale skupia si─Ö bardziej na wynikach pracy ni┼╝ na liczbie przepracowanych godzin ÔĆ│. Zdarza┼éo si─Ö, ┼╝e niekt├│rzy zg┼éaszali zm─Öczenie, ale nie by┼éo to cz─Östsze ni┼╝ przed wprowadzeniem kr├│tszego tygodnia pracy . Od wprowadzenia praktyki pracy 4 dni w tygodniu firma odnotowa┼éa wzrost przychod├│w o 20-30% (s─ů tacy, kt├│rzy nie l─Ökaj─ů si─Ö wypisywa─ç wi─Ökszych procent├│w) i jest na dobrej drodze do osi─ůgni─Öcia np. miliona dolar├│w (tutaj fantazje ludzi ponosz─ů) przychodu w tym roku. Wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy nie spowodowa┼éo utraty klient├│w, a liczba aplikacji o prac─Ö wzros┼éa z oko┼éo 10 miesi─Öcznie do setek (nieraz tysi─Öcy ÔÇô tyle os├│b chce pracowa─ç w takich super firmach ). W lokalnej telewizji dw├│ch (wyselekcjonowanych) pracownik├│w opowiada o swoich do┼Ťwiadczeniach z 4-dniowym tygodniem pracy, podkre┼Ťlaj─ůc popraw─Ö jako┼Ťci pracy . CEO wypisuje na LinkedIn posty w stylu: ÔÇ×W pi─ůtek nie ustawiam budzika. Razem z moimi pracownikami ciesz─Ö si─Ö zr├│wnowa┼╝onym ┼╝yciem zar├│wno psychicznym, jak i fizycznym, i nie wyobra┼╝am sobie powrotu do poprzedniego trybu pracyÔÇŁ .

4-dniowy tydzień pracy
4-dniowy tydzień pracy

Rewolucja czy iluzja? 

Odkrywamy prawd─Ö o 4-dniowym tygodniu pracy!

Takie wpisy najcz─Ö┼Ťciej pochodz─ů od firm, kt├│re na co dzie┼ä zajmuj─ů si─Ö komunikacj─ů marketingow─ů. Dlatego trzeba podchodzi─ç do nich bardzo ostro┼╝nie. Proponuje teraz si─Ögn─ů─ç do opracowa┼ä wykonanych przez naukowc├│w i opublikowanych w recenzowanych mi─Ödzynarodowych czasopismach naukowych. Dziennikarze czasami daj─ů si─Ö ponie┼Ť─ç emocjom. Lubi─ů dobre historie i wiedz─ů, ┼╝e pozytywne wiadomo┼Ťci przyci─ůgaj─ů uwag─Ö. Zazwyczaj staraj─ů si─Ö przedstawia─ç sprawy jak najpro┼Ťciej. To wszystko sprawia, ┼╝e czasami informacje o kolejnych udanych pr├│bach 4-dniowego tygodnia pracy skupiaj─ů si─Ö na korzy┼Ťciach, jednak nie zawsze w r├│wnym stopniu uwzgl─Ödniaj─ů koszty, kt├│re istniej─ů. Niedawny eksperyment z czterodniowym tygodniem pracy w Islandii zwi─Ökszy┼é bud┼╝et rz─ůdowy o oko┼éo 30 milion├│w dolar├│w. Gdy jedno ze szwedzkich miast przeprowadzi┼éo podobny eksperyment z pracownikami opieki zdrowotnej, koszty pracownicze wzros┼éy o 22 procent, mimo ┼╝e pracownicy byli szcz─Ö┼Ťliwsi i bardziej efektywni. Warto jednak zauwa┼╝y─ç, ┼╝e nie ka┼╝da organizacja, kt├│ra pr├│buje skr├│ci─ç godziny pracy, traci na tym finansowo. Na przyk┼éad, gdy jedna australijska agencja marketingu cyfrowego da┼éa swoim pracownikom wolne w ┼Ťrody, zyski potroi┼éy si─Ö (jednak jest to tylko korelacja i nie ┼Ťwiadczy o bezpo┼Ťredniej przyczynowo┼Ťci). Dlatego te┼╝, zamiast bazowa─ç na przekazach medialnych i wybranych danych, kt├│re udost─Öpniaj─ů firmy, warto zajrze─ç do rzetelnych danych.

Opieraj─ůc si─Ö na 31 artyku┼éach naukowych (Campbell, 2023) o 4-dniowym tygodniu pracy, mo┼╝emy wysnu─ç ciekawe wnioski. Wi─Ökszo┼Ť─ç z tych bada┼ä wykaza┼éa pozytywne efekty, takie jak zwi─Ökszenie morale pracownik├│w, ich satysfakcji z pracy, obni┼╝enie koszt├│w i zmniejszenie rotacji pracownik├│w. Jednak nie brakowa┼éo te┼╝ negatywnych aspekt├│w, takich jak wzrost intensywno┼Ťci monitorowania i pomiaru wydajno┼Ťci, problemy z planowaniem oraz ryzyko, ┼╝e pozytywne skutki mog─ů z czasem zanika─ç. Interesuj─ůce jest to, ┼╝e wp┼éyw czterodniowego tygodnia pracy na produktywno┼Ť─ç i ┼Ťrodowisko pozostaje nadal kwesti─ů otwart─ů. Badania naukowe rysuj─ů bardziej skomplikowany obraz tej koncepcji, w por├│wnaniu do tego, co cz─Östo prezentuj─ů media i zwolennicy tego rozwi─ůzania. Wydaje si─Ö, ┼╝e potrzebne s─ů dalsze, bardziej szczeg├│┼éowe badania, aby w pe┼éni zrozumie─ç wszystkie aspekty czterodniowego tygodnia pracy. Reasumuj─ůc, na razie wiemy, ┼╝e pracownikom to si─Ö podoba, jednak┼╝e czy 4-dniowy tydzie┼ä pracy jest dobrym pomys┼éem do wprowadzenia, to jeszcze nie wiadomoÔÇŽ

Wywa┼╝enie 4-dniowego tygodnia
Wywa┼╝enie 4-dniowego tygodnia

Mog─Ö podzieli─ç si─Ö swoimi obserwacjami i wieloma rozmowami, jakie przeprowadzi┼éem z lud┼║mi na r├│┼╝nych szczeblach zawodowych. Spogl─ůda┼éem na 4-dniowy tydzie┼ä pracy przez pryzmat ludzi od najni┼╝szych stanowisk a┼╝ po najwy┼╝sze. Na tej podstawie wypracowa┼éem ciekawe wnioski. Zanim zaczniesz wierzy─ç w opowie┼Ťci o ┼Ťwietlanej przysz┼éo┼Ťci z czterodniowym tygodniem pracy, dobrze by┼éoby, aby┼Ť czyta┼é_ dalej ­čśë

Czy kr├│tsze tygodnie pracy sprawiaj─ů, ┼╝e pracownicy s─ů szcz─Ö┼Ťliwsi i bardziej produktywni? Tak, ale to nie jest rozwi─ůzanie wszystkich problem├│w. Chocia┼╝ kr├│tszy tydzie┼ä pracy ma swoje plusy, nie jest to rozwi─ůzanie idealne i niezb─Ödne jest dok┼éadne przemy┼Ťlenie tej decyzji. Wa┼╝ne jest, aby pracodawcy byli ┼Ťwiadomi potencjalnych wyzwa┼ä i gotowi na wprowadzenie niezb─Ödnych dostosowa┼ä. Moim celem jest pokazanie pe┼éniejszego obrazu i przygotowanie firm na realia zwi─ůzane ze zmian─ů systemu pracy.

Od chaosu do porz─ůdku

Wyważenie 4-dniowego tygodnia pracy w małej firmie

Bycie w┼éa┼Ťcicielem ma┼éej firmy, podobnie jak w moim przypadku, charakteryzuje si─Ö swoist─ů dynamik─ů pracy. W dni wolne od zlece┼ä, zwykle przeznacza si─Ö czas na sprawy osobiste, pozostaj─ůc w domu. Natomiast kiedy pojawia si─Ö okazja do zarobku, praca nabiera intensywno┼Ťci. W takich okresach pracuje si─Ö bez przerwy, cz─Östo nawet odpoczywaj─ůc kr├│tko na pod┼éodze i rezygnuj─ůc z posi┼ék├│w, aby maksymalnie skoncentrowa─ç si─Ö na zadaniu. Dla m┼éodego przedsi─Öbiorcy, pocz─ůtki cz─Östo oznaczaj─ů niemal nieustann─ů prac─Ö. Z czasem, zdobywaj─ůc do┼Ťwiadczenie i stabilizacj─Ö finansow─ů, zaczynasz selekcjonowa─ç projekty, koncentruj─ůc si─Ö na tych najbardziej dochodowych. Cz─Östo pracuj─Ö tylko przez po┼éow─Ö dost─Öpnego czasu, co sprawia, ┼╝e tradycyjny model pi─Öciodniowego tygodnia pracy nie ma dla mnie wi─Ökszego znaczenia. W mojej codzienno┼Ťci cz─Östo zdarza mi si─Ö nie wiedzie─ç, jaki jest dzie┼ä tygodnia. Zdarza si─Ö, ┼╝e pr├│buj─Ö um├│wi─ç spotkanie z kim┼Ť z korporacji na nast─Öpny dzie┼ä, zapominaj─ůc, ┼╝e jest to sobota. Podobnie ma wiele ma┼éych przedsi─Öbiorc├│w. Gdyby nie zamkni─Öte sklepy i posiadania dzieci ka┼╝dy dzie┼ä m├│g┼éby si─Ö wydawa─ç podobny.

4-Dniowy Tydzień Pracy dla pracoholików
4-Dniowy tydzień pracy dla pracoholików

4-Dniowy Tydzień Pracy

Czy to rozwi─ůzanie dla pracoholik├│w w korporacjach?

W du┼╝ych firmach cz─Östo obowi─ůzuje zasada Pareto, zgodnie z kt├│r─ů 20% pracownik├│w wykonuje 80% pracy. Najbardziej produktywni pracownicy s─ů obarczani wi─Ökszo┼Ťci─ů zada┼ä, podczas gdy inni, mniej efektywni, otrzymuj─ů l┼╝ejsze obowi─ůzki. Ci mniej efektywni sp─Ödzaj─ů standardowe osiem godzin w biurze i s─ů op┼éacani za pe┼ény etat, natomiast ci najbardziej produktywni pracuj─ů d┼éu┼╝ej, cz─Östo zabieraj─ůc prac─Ö do domu i pracuj─ůc w weekendy. Wielu mened┼╝er├│w nie traktuje tej nier├│wno┼Ťci jako problem, chyba ┼╝e s─ů r├│wnie┼╝ w┼éa┼Ťcicielami firmy. Cho─ç bardziej produktywni pracownicy cz─Östo zarabiaj─ů wi─Öcej, to nadal nie jest to w pe┼éni sprawiedliwe. Mened┼╝erowie mogliby skr├│ci─ç godziny pracy mniej efektywnych pracownik├│w do ich rzeczywistego czasu produktywno┼Ťci, ale zwykle nie maj─ů motywacji do tego. Te mniej efektywne zasoby pracy s─ů cz─Östo utrzymywane na wypadek przysz┼éych redukcji etat├│w (wtedy kadra menad┼╝erska potrafi si─Ö wykaza─ç, ┼╝e umie obni┼╝y─ç koszty). 

W ┼Ťwiecie biznesu, gdzie licz─ů si─Ö konkretne wyniki i efektywno┼Ť─ç, istniej─ů dwie g┼é├│wne strategie kt├│re b─Öd─ů realizowa─ç firmy. Pierwsza polega na zwi─Ökszeniu automatyzacji na stanowiskach obsadzanych przez mniej wydajnych pracownik├│w, co prowadzi do ich zwolnienia. Uwalnia to zasoby finansowe, kt├│re mo┼╝na wykorzysta─ç na podwy┼╝szenie pensji dla efektywnych pracownik├│w. Druga strategia to zwi─Ökszenie elastyczno┼Ťci pracy, podobnej do tej, jak─ů maj─ů przedsi─Öbiorcy, uczynienie pracownik├│w wsp├│┼éw┼éa┼Ťcicielami firmy oraz wzmocnienie ich zaanga┼╝owania. W takim modelu, tradycyjny pi─Öciodniowy (czy ten nowy czterodniowy) tydzie┼ä pracy staje si─Ö mniej istotny dla samych pracownik├│w jak i dla firm, kt├│re mog─ů je wprowadzi─ç. 

4 dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô 4 korzy┼Ťci
4 dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô 4 korzy┼Ťci

4 dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô 4 korzy┼Ťci

Podczas Forum Ekonomicznego w Davos prowadzono dyskusj─Ö na temat czterodniowego tygodnia pracy z ekspertami (cho─ç bardziej do nich pasuje okre┼Ťlenie influencer├│w). Z ich debaty wynika, ┼╝e zmiana na czterodniowy tydzie┼ä pracy jest nie tylko po┼╝─ůdana, ale tak┼╝e konieczna, zar├│wno dla pracownik├│w, jak i dla spo┼éecze┼ästwa jako ca┼éo┼Ťci. Oto kilka powod├│w, dla kt├│rych wed┼éug nich warto rozwa┼╝y─ç t─Ö zmian─Ö w swojej firmie lub zespole.

Zwi─Öksza produktywno┼Ť─ç i zmniejsza wypalenie zawodowe

Hilary Cottam (autorka i przedti─Öbiorczyni spo┼éeczna) ÔÇô klika jej wypowiedzi:, „ÔÇŽWszystkie eksperymenty pokazuj─ů, ┼╝e w granicach rozs─ůdku, pracuj─ůc mniej, jeste┼Ťmy bardziej produktywniÔÇŽ”, „ÔÇŽMy┼Ťl─Ö, ┼╝e naprawd─Ö wa┼╝ne jest, jak drogie jest to przepracowanieÔÇŽ”  „ÔÇŽDlatego WHO (┼Üwiatowa Organizacja Zdrowia) w swoich danych pokazuje, ┼╝e praca nas zabijaÔÇŽ”. ÔÇ×ÔÇŽObecny ogromny kryzys zdrowia psychicznego oraz eksplozja chor├│b przewlek┼éych s─ů cz─Ö┼Ťciowo spowodowane zbyt wieloma godzinami pracy, doda┼éaÔÇŽÔÇŁ ÔÇô tutaj sobie troch─Ö nadci─ůgn─Ö┼éa prawd─Ö Pani Cottam.

Grant (psycholog, autor): ÔÇ×ÔÇŽRzeczywi┼Ťcie, pow├│d, dla kt├│rego wi─Ökszo┼Ť─ç z nas pracuje pi─Ö─ç dni w tygodniu, wynika z faktu, ┼╝e oko┼éo 100 lat temu Henry Ford wprowadzi┼é zmian─Ö z sze┼Ťciodniowego na pi─Öciodniowy tydzie┼ä pracy, odkrywaj─ůc, ┼╝e zar├│wno morale, jak i produktywno┼Ť─ç pracownik├│w wzros┼éyÔÇŽÔÇŁ

4 dniowy tydzień pracy podczas Forum Ekonomicznego w Davos
4 dniowy tydzień pracy podczas Forum Ekonomicznego w Davos

Zapewnia pracownikom najbardziej po┼╝─ůdane ┼Ťwiadczenie

Grant : „ÔÇŽje┼Ťli spojrzymy na dane, na pocz─ůtku tego roku Wall Street Journal przeprowadzi┼é ankiet─Ö, kt├│ra pokaza┼éa, ┼╝e elastyczno┼Ť─ç, kt├│rej ludzie najbardziej pragn─ů w pracy, nie dotyczy wyboru miejsca pracy. Chodzi o mo┼╝liwo┼Ť─ç decydowania, kiedy i ile pracuj─ůÔÇŽ” 

Cottam: „ÔÇŽ.czterodniowy tydzie┼ä pracy nie musi oznacza─ç pracy przez cztery dni i trzech dni wolnego. Wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b faktycznie pragnie mo┼╝liwo┼Ťci wyboru lub cz─Ö┼Ťciowego wyboru godzin pracy, aby najlepiej dostosowa─ç je do swojego ┼╝ycia, preferencji zawodowych i obowi─ůzk├│w rodzinnych. Dla os├│b opiekuj─ůcych si─Ö dzie─çmi lub innymi cz┼éonkami rodziny, ta elastyczno┼Ť─ç to co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ tylko mi┼éy dodatek. Jest to konieczno┼Ť─ç, je┼Ťli maj─ů pozosta─ç na rynku pracy…ÔÇŁ

Jest lepsze dla ruchu drogowego i dla ┼Ťrodowiska

Zanim powsta┼é np. Zoom, w wielu du┼╝ych miastach zach─Öcano pracodawc├│w do wprowadzenia jednego dnia pracy zdalnej w tygodniu. Dlaczego? Chodzi┼éo o to, aby mniej ludzi doje┼╝d┼╝a┼éo do pracy, co mia┼éo zmniejszy─ç korki i zanieczyszczenie powietrza. Teraz podobne argumenty pojawiaj─ů si─Ö w dyskusji o czterodniowym tygodniu pracy. Mniej dni w biurze oznacza mniej podr├│┼╝y do pracy, co jest dobre zar├│wno dla ruchu ulicznego, jak i dla ┼Ťrodowiska. M├│wi si─Ö, ┼╝e gdy pracujemy kr├│cej, rzadziej korzystamy z transportu i dokonujemy wybor├│w mniej szkodliwych dla ┼Ťrodowiska, bo mamy wi─Öcej czasu na przemy┼Ťlane decyzje. To niby ma pokazywa─ç, ┼╝e kr├│tszy tydzie┼ä pracy mo┼╝e przynie┼Ť─ç korzy┼Ťci nie tylko nam, ale i naszej planecie.

Umo┼╝liwia wi─Öksz─ů kreatywno┼Ť─ç i przemy┼Ťlan─ů prac─Ö.

Grant przyzna┼é si─Ö do pewnej rzeczy. Nie chodzi mu tak bardzo o to, aby sam pracowa─ç cztery dni w tygodniu ÔÇö pragnie, aby inni pracowali kr├│cej: „ÔÇŽCzuj─Ö, ┼╝e powinienem si─Ö przyzna─ç, pracuj─Ö r├│wnie┼╝ sz├│stego dnia tygodnia, poniewa┼╝ wtedy nikt inny nie pracuje, a ja chc─Ö, aby wszyscy przeszli na cztery dni, aby pi─ůty dzie┼ä by┼é taki jak ten…” Jego s┼éowa wywo┼éa┼éy ┼Ťmiech ÔÇô u mnie te┼╝ ­čśë Jest w tym du┼╝o prawdy. Ja te┼╝ lubi─Ö pracowa─ç, kiedy jestem w biurze sam, bo wykonujesz prac─Ö wymagaj─ůc─ů kreatywno┼Ťci lub g┼é─Öbokiego my┼Ťlenia, tak─ů jak pisanie, kodowanie, badania itp. Bardzo korzystne jest, aby nikt ci nie przerywa┼é przez pilny telefon lub koleg─Ö (w moim przypadku ┼╝on─Ö), kt├│ra przyjdzie zada─ç pytanie, oraz ┼╝e nie b─Ödziesz musia┼é przerywa─ç sobie, aby p├│j┼Ť─ç na spotkanie czy inne wydarzenie. Dlatego wielu ludzi, zw┼éaszcza ci pracuj─ůcy w zawodach kreatywnych, ko┼äczy prac─Ö bardzo wcze┼Ťnie rano lub wieczorem, a nawet w weekendy. Dla nich czterodniowy tydzie┼ä pracy by┼éby du┼╝ym plusem, poniewa┼╝ gdyby oficjalny czas pracy przypada┼é od poniedzia┼éku do czwartku, dawa┼éoby to im dodatkowy ca┼éy dzie┼ä nieprzerwanej pracy. Wyobra┼╝am sobie kreatywno┼Ť─ç, kt├│r─ů wielu ludzi potrzebuj─ůcych spokoju do tego mogliby uwolni─ç ­čśë

4 dniowy tydzień pracy - newsletter
4 dniowy tydzie┼ä pracy – newsletter

Nasz blog cieszy si─Ö rosn─ůcym zainteresowaniem czytelnik├│w, kt├│rzy regularnie otrzymuj─ů od nas tre┼Ťci zawieraj─ůce przydante infromacj─Ö na temat emocji i ich praktycznego wykorzystania. Przesy┼éamy mikro-wyzwania oraz praktyczne porady dotycz─ůce dba┼éo┼Ťci o w┼éasne samopoczucie, na przyk┼éad w zakresie motywacji. Cz─Östo ludzie odpisuj─ů, co prowadzi nieraz do wymiany wielu e-maili. Je┼Ťli chcesz dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej, zapraszamy do zapisania si─Ö do naszego newslettera. Do┼é─ůczysz w├│wczas do grona przedsi─Öbiorc├│w i lider├│w biznesowych, kt├│rzy dziel─ů si─Ö z nami swoimi do┼Ťwiadczeniami o d┼éugich godzinach pracy, cz─Östo nawet w weekendy ­čśë 

4 dniowy tydzie┼ä pracy ÔÇô obalamy mity 

Nie wi─ů┼╝e si─Ö z kosztami finansowymi.

Rz─ůdowy eksperyment z czterodniowym tygodniem pracy w Islandii zwi─Ökszy┼é bud┼╝et o oko┼éo 30 milion├│w dolar├│w. W Szwecji koszty pracownicze wzros┼éy o 22 procent,

Czterodniowy tydzień pracy = trzydniowym weekendom

Termin „czterodniowy tydzie┼ä pracy” brzmi kusz─ůco, bo przywo┼éuje obraz trzydniowych weekend├│w. Kto by nie chcia┼é d┼éu┼╝szej przerwy co tydzie┼ä? Jednak, to troch─Ö myl─ůce okre┼Ťlenie, bowiem chodzi tu nie tyle o konkretny spos├│b skracania tygodnia pracy, ile o jego znacz─ůce redukowanie. Nie ka┼╝da firma mo┼╝e zamkn─ů─ç drzwi w pi─ůtek. Z perspektywy pracownika to mo┼╝e by─ç korzystne, ale z punktu widzenia klienta ju┼╝ niekoniecznie. Niekt├│re firmy mog─ů zdecydowa─ç si─Ö na ca┼ékowite zamkni─Öcie na jeden dzie┼ä, inne mog─ů zaoferowa─ç pracownikom elastyczno┼Ť─ç w planowaniu przydzielonych godzin pracy. Czyli, cho─ç pomys┼é czterodniowego tygodnia pracy mo┼╝e wydawa─ç si─Ö r├│wnoznaczny z trzydniowym weekendem, w rzeczywisto┼Ťci jest to bardziej elastyczna koncepcja, dopasowana do potrzeb i mo┼╝liwo┼Ťci konkretnych firm oraz ich pracownik├│w.

Rozwi─ů┼╝e problemy kultury organizacyjnej

Mniejsza liczba godzin pracy mo┼╝e pom├│c zespo┼éowi w zmniejszeniu stresu i zwi─Ökszeniu produktywno┼Ťci ÔÇô na co wskazuj─ů badania. Jednak┼╝e, to nie oznacza, ┼╝e czterodniowy tydzie┼ä pracy jest rozwi─ůzaniem na wszystkie problemy w firmie. Je┼Ťli w biurze panuje niezdrowa atmosfera przed wprowadzeniem zmian, prawdopodobnie b─Ödzie tak samo po ich wprowadzeniu. Na przyk┼éad, je┼Ťli mened┼╝erowie ÔÇ×motywuj─ůÔÇŁ swoich podw┼éadnych zastraszaniem, to skr├│cenie czasu pracy tego nie zmieni. Podobnie, je┼Ťli panuje kultura przepracowania, tak┼╝e to ma┼éo wnosi. Czterodniowy tydzie┼ä pracy to ciekawy pomys┼é i wiele pr├│b pokazuje, ┼╝e przynosi korzy┼Ťci, ale nie jest to rozwi─ůzanie idealne na ka┼╝dy problem. Wa┼╝ne jest, aby podejmuj─ůc decyzj─Ö o takiej zmianie, mie─ç pe┼én─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç wszystkich zwi─ůzanych z ni─ů z┼éo┼╝ono┼Ťci i kompromis├│w. Jak chcesz poprawi─ç swoj─ů kultur─Ö organizacyjna firmy to zobacz np. tutaj albo na nasz─ů ofert─Ö.

4 dniowy tydzień pracy
4 dniowy tydzień pracy

W skr├│cie, czterodniowy tydzie┼ä pracy mo┼╝e poprawi─ç niekt├│re aspekty funkcjonowania firmy, ale nie jest magicznym rozwi─ůzaniem na wszystkie wyzwania organizacyjne. Wa┼╝ne jest, aby podchodzi─ç do tej decyzji z otwartym umys┼éem i ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů, ┼╝e wymaga to tak┼╝e innych dzia┼éa┼ä w zakresie zarz─ůdzania i kultury pracy.

Praca 4 dni w tygodniu

Wizja przysz┼éo┼Ťci czy niespe┼énione obietnice polityk├│w?

W grudniu 2019 roku Sanna Marin zosta┼éa premierem Finlandii, a w europejskich mediach pojawia┼éy si─Ö informacje, ┼╝e b─Ödzie to pierwszy kraj w Europie z czterodniowym tygodniem pracy. Alternatyw─ů mia┼éa by─ç praca tylko do 6 godzin. Jednak, jak to bywa w polityce, nikt Ci tyle nie da co ja mog─Ö Ci obieca─ç. Ostatecznie w tamtym czasie nic z tych plan├│w nie wysz┼éo, poniewa┼╝ Sanna Marin sta┼éa si─Ö liderk─ů koalicji, kt├│ra nie osi─ůgn─Ö┼éa wewn─Ötrznego porozumienia. W zwi─ůzku z tym pomys┼é trafi┼é do „fi┼äskiej szuflady”. Na tej stronie mo┼╝esz ┼Ťledzi─ç gdzie i w jakim zakresie zosta┼é wprowadzony czterodniowy tydzie┼ä pracy – do┼Ť─ç cz─Östo to si─Ö zmienia.

Sanna Marin - 4 dniowy tydzień pracy
Sanna Marin – 4 dniowy tydzie┼ä pracy

Temat nadal jest obecny w mediach, gdy┼╝ niekt├│re firmy eksperymentuj─ů ze skracaniem czasu pracy. Na przyk┼éad japo┼äski oddzia┼é Microsoftu wprowadzi┼é czterodniowy tydzie┼ä pracy latem 2020 roku. Podobne inicjatywy testowane by┼éy r├│wnie┼╝ w Szwecji. Najbardziej znany jest jednak przypadek z Nowej Zelandii, gdzie firma Perpetual Guardian, specjalizuj─ůca si─Ö w doradztwie finansowym, wprowadzi┼éa czterodniowy tydzie┼ä pracy ju┼╝ w 2018 roku. 

Historia i przysz┼éo┼Ť─ç 4-dniowego tygodnia pracy 

Od marzeń Keynesa do realiów XXI wieku!

Czterodniowy tydzie┼ä pracy nie jest wynalazkiem ostatnich lat. Pojawia┼é si─Ö ju┼╝ w rozwa┼╝aniach ekonomist├│w niemal 100 lat temu. John Maynard Keynes w swoim s┼éynnym eseju „Ekonomiczne perspektywy dla naszych wnuk├│w” przewidywa┼é, ┼╝e rozwini─Öte gospodarki b─Öd─ů tak bogate, i┼╝ umo┼╝liwi─ů ludziom pracowanie tylko 15 godzin tygodniowo. Chocia┼╝ mia┼é racj─Ö co do wzbogacenia si─Ö najbardziej efektywnych gospodarek, to jednak ludzie nie pracuj─ů obecnie 15 godzin na tydzie┼ä, lecz raczej oko┼éo 40 godzin, a w Polsce nieco d┼éu┼╝ej ÔÇô dok┼éadnie 43,3 godziny, jak wynika z raportu przygotowanego przez Polsk─ů Agencj─Ö Rozwoju Przedsi─Öbiorczo┼Ťci we wsp├│┼épracy z Uniwersytetem Jagiello┼äskim.

Czterodniowy tydzie┼ä pracy pozostaje na czasie, poniewa┼╝ obserwujemy zjawisko rozlewanie si─Ö pracy poza jej o┼Ťmiogodzinne ramy. Praca wdziera si─Ö nie tylko w czas przeznaczony na odpoczynek w domu czy dojazdy, ale nawet w weekendy ÔÇô sam pisz─Ö ten artyku┼é w niedziel─Ö ­čśë . To prowadzi do sytuacji, w kt├│rej wsp├│┼éczesny kapitalizm paradoksalnie znajduje si─Ö w podobnym miejscu, co dawniej Zwi─ůzek Radziecki, gdzie kr├│lowa┼éa tzw. „nieprzerwka” lub „nonstopka”, czyli praca bez przerwy. Ciekawe rozwi─ůzania wprowadzono za czas├│w Stalina, np. aby zak┼éady pracowa┼éy non-stop, ale nie wyko┼äczy─ç ludzi, wprowadzono grupy wed┼éug kolor├│w: czerwony, zielony, fioletowy, ┼╝├│┼éty i brzoskwiniowy. Kiedy jedni odpoczywali, inni pracowali. To pomys┼é Jurija ┼üarina, radzieckiego ekonomisty. Jednak eksperyment ten nie zyska┼é popularno┼Ťci w┼Ťr├│d obywateli ZSRR. Nawet media partyjne publikowa┼éy skargi robotnik├│w, kt├│rzy narzekali, ┼╝e mimo kr├│tszego czasu pracy, trudno im by┼éo sp─Ödza─ç czas z rodzin─ů i przyjaci├│┼émi, a r├│┼╝nice w dniach wolnych mi─Ödzy grupami kolorystycznymi utrudnia┼éy planowanie wsp├│lnego sp─Ödzania wolnego czasu od pracy. W 1931 roku wprowadzono zmian─Ö, przydzielaj─ůc cz┼éonkom rodziny ten sam kolor, niezale┼╝nie od rodzaju pracy. Mimo to, ludzie nadal protestowali. W ko┼äcu, po dekadzie sam Stalin zrezygnowa┼é z tego systemu w 1940 roku. Nawet w takim kraju jak Rosja gdzie ludzie maj─ů inny mindset jest potrzebna r├│wnowaga mi─Ödzy prac─ů a ┼╝yciem prywatnym. 

przysz┼éo┼Ť─ç 4-dniowego tygodnia pracy w Polsce
Przysz┼éo┼Ť─ç 4-dniowego tygodnia pracy w Polsce

Przemiana polskiego tygodnia pracy

Od sze┼Ťciodniowego do marze┼ä o czterodniowym!

W Polsce sze┼Ťciodniowy tydzie┼ä pracy by┼é norm─ů a┼╝ do 1973 roku. Historia tego modelu pracy si─Öga roku 1918, kiedy to standardem by┼éo pracowanie po 8 godzin od poniedzia┼éku do soboty. Ju┼╝ rok p├│┼║niej, w 1919, czas pracy w sobot─Ö zosta┼é skr├│cony do 6 godzin. Pocz─ůtkowo jednak nie wszystkie soboty by┼éy wolne od pracy. Zmiana zacz─Ö┼éa si─Ö od udost─Öpnienia dw├│ch wolnych sob├│t w 1973 roku, a nast─Öpnie, w 1975 roku, wprowadzono jedn─ů woln─ů sobot─Ö w miesi─ůcu. Dopiero w 1989 roku, w Polsce przesz┼éo si─Ö oficjalnie na pi─Öciodniowy tydzie┼ä pracy. To by┼é wa┼╝ny krok w kierunku lepszego r├│wnowa┼╝enia pracy i ┼╝ycia prywatnego. To zmiana, kt├│ra pozwoli┼éa na wi─Öcej czasu na odpoczynek, rekreacj─Ö i sp─Ödzanie czasu z rodzin─ů, co by┼éo znacz─ůcym post─Öpem w kwestii praw pracowniczych i jako┼Ťci ┼╝ycia. 

Kiedy w Polsce 4 dniowy tydzień pracy?

W Polsce nie ma konkretnego terminu jego wprowadzenia ÔÇô na chwil─Ö obecn─ů do Sejmu trafi┼é projekt ustawy wprowadzaj─ůcy 35-godzinny tydzie┼ä pracy (tutaj mo┼╝esz go przeczyta─ç), zaproponowany przez pos┼é├│w Lewicy. Wiele kraj├│w na ┼Ťwiecie eksperymentuje obecnie z ide─ů czterodniowego tygodnia pracy. Badaj─ů ten model m.in. Australia, Kanada, Hiszpania, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone.

Natomiast kraje, które już wprowadziły krótszy tydzień pracy, to:

  • Austria, gdzie tydzie┼ä pracy wynosi 36 godzin,
  • Belgia, gdzie pracuje si─Ö 4 dni po 10 godzin,
  • Dania, z 33-godzinnym tygodniem pracy,
  • Islandia, z czterodniowym tygodniem pracy,
  • Japonia, r├│wnie┼╝ z czterodniowym tygodniem pracy,
  • Holandia, z tygodniem pracy trwaj─ůcym 29 godzin,
  • Norwegia, z 34-godzinnym tygodniem pracy,
  • Szwajcaria, gdzie tydzie┼ä pracy to 35 godzin,
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie, z tygodniem pracy trwaj─ůcym 4,5 dnia.

Zmieni to si─Ö do┼Ť─ç szybko wiec tutaj mo┼╝esz na bierz─ůco sprawdza─ç gdzie wprowadzono ju┼╝ 4 dniowy tydzie┼ä pracy.

4 dniowy tydzien pracy w Polsce
4 dniowy tydzien pracy w Polsce

4 dniowy tydzie┼ä pracy – nowa nadzieja dla przepracowanych Polak├│w?

W 2022 roku w Unii Europejskiej przeci─Ötny tydzie┼ä pracy os├│b w wieku 20ÔÇô64 lat w UE wynosi┼é ┼Ťrednio 37,5 godziny. Tymczasem, wed┼éug wylicze┼ä Eurostatu, w Polsce przeci─Ötny tydzie┼ä pracy wynosi┼é 40,4 godziny (wspomniany powy┼╝ej raport podaje 43,3). Oko┼éo 50% Polak├│w pracuje w soboty, a prawie 30% w niedziele (dane z 2018 roku). W ca┼éej Unii Europejskiej pracowanie w weekendy jest normalne dla oko┼éo 25% zatrudnionych. Mimo ┼╝e teoretycznie Ci pracuj─ůcy w weekendy powinni odbiera─ç sobie wolne dni w tygodniu, cz─Östo do tego nie dochodzi. 

Praca ÔÇ×elastycznaÔÇŁ jest coraz bardziej popularna, jednak nie ka┼╝dy potrafi odpoczywa─ç (nie umiemy leniuchowa─ç). Zamiast bardziej korzysta─ç z ┼╝ycia i mie─ç czas poza prac─ů, ludzie coraz cz─Ö┼Ťciej przenosz─ů prac─Ö do swoich dom├│w, gdzie le┼╝─ůc na ┼é├│┼╝ku odpisuj─ů na maile, w wannie sprawdzaj─ů swoje firmowe chaty, itd. Mo┼╝liwe, ┼╝e Ty r├│wnie┼╝ masz tak jak oni. Ta elastyczna praca dla wielu utrudnia sp─Ödzanie czasu z kolegami z pracy. Wp┼éywa to na r├│wnowag─Ö pracy w firmie. Dochodzi do problem├│w w organizacji spotka┼ä. Organizacja ich wymaga coraz to wi─Ökszego wysi┼éku, negocjacji i koordynacji. Je┼Ťli do tego do┼éo┼╝ymy og├│lne zm─Öczenie przepracowanego spo┼éecze┼ästwa, nie dziwi fakt, ┼╝e os┼éabiaj─ů si─Ö prawdziwe mi─Ödzyludzkie wi─Özi, a w ich miejsce pojawia si─Ö samotno┼Ť─ç lub kontakt po┼Ťredni, np. przez media spo┼éeczno┼Ťciowe.

Czy wi─Öc pod tym wzgl─Ödem jeste┼Ťmy a┼╝ tak r├│┼╝ni od mieszka┼äc├│w stalinowskiej Rosji, oczywi┼Ťcie z wyj─ůtkiem internetu i telefon├│w kom├│rkowych Wydaje si─Ö, ┼╝e cho─ç okoliczno┼Ťci s─ů inne, problem rozmycia granic mi─Ödzy prac─ů a ┼╝yciem prywatnym i jego konsekwencje s─ů podobne. To prowokuje do refleksji nad sposobem, w jaki wsp├│┼éczesne spo┼éecze┼ästwa organizuj─ů prac─Ö i czas wolny.

Podziel się artykułem:

EI Expert - inteligencja emocjonalna w teorii i praktyce
Czym jest system EI Expert?

Wi─Öcej wpis├│w

Podziel si─Ö:

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *