Być może kiedy myślisz o inteligencji emocjonalnej w biznesie, to widzisz wodę i ropę – czyli zero połączenia, jednak badania pokazują, że ten konstrukt jest niezwykle istotny w pracy zawodowej. Istnieją dane wskazujące na związek inteligencji emocjonalnej (IE; EQ) z sukcesem zawodowym, którego wskaźnikiem są podwyżki i awanse, oraz z subiektywnymi miarami oceny, dokonywanej przez przełożonych i współpracowników (Lopes i in., 2006). Kilka badań ujawniło pozytywny, choć słaby związek IE z zadowoleniem z pracy (np. Carmeli, 2003; Kafetsios i Zampetakis, 2008).

Badania pokazują też, że poziom IE dobrze przewiduje skuteczność w pracy zespołowej (Jordan i Troth, 2004; Offermann, Bailey, Vasilopoulos, Seal i Sass, 2004). Okazało się, że zespoły złożone z osób potrafiących dobrze zarządzać swoimi emocjami i adekwatnie je wyrażać miały znacznie lepsze wyniki niż te, których członkowie mieli w tych sferach deficyty. W artykule od Entrepreneur znajdujemy informację o tym, że „inteligentni emocjonalnie liderzy są znacznie lepsi we współpracy z innymi ludźmi (…) Ci ludzie mogą łatwo odczytać emocje innych, rozpoznając ich mocne i słabe strony oraz reakcje na to, kim są”.

Co równie ważne, inteligencja emocjonalna jest predyktorem sukcesu nie tylko w grupach menedżerów, ale również w specyficznych grupach zawodowych, tj. tam, gdzie efektywność jest ściśle powiązana z kontaktem z drugim człowiekiem. Nie jest to zaskakujące, jeśli weźmie się pod uwagę to, że osoby inteligentne emocjonalnie są świadome swoich własnych stanów emocjonalnych i potrafią nimi zarządzać.  Tacy ludzie potrafią również wyłapywać emocje, które czują inni, co pomaga w budowaniu oraz podtrzymywaniu relacji.

Inteligencja emocjonalna a grupy zawodowe

Przyjrzyjmy się zatem przykładowym grupom zawodowym, które zostały przebadane. Niektóre wyniki mogą Cię zaskoczyć!

Telemarketerzy

Mężczyźni z wysokim poziomem inteligencji emocjonalnej uzyskują wyższe wskaźniki efektywności. W przypadku kobiet IE nie wpływało na wskaźniki efektywności (za to wpływ ten miały kompetencje społeczne) (Szymkowiak, 2018).

Kierowcy (w tym kierowcy zawodowi)

Kierowcy będący częściej sprawcami wypadków drogowych mają istotnie niższy poziom IE. Osoby te uzyskały również niższe wyniki na skali wrażliwości sensorycznej i reaktywności emocjonalnej (jako wymiarów temperamentu) (Koziej, 2015).

Pracownicy różnych profesji (N=123)

W badaniu wzięły udział osoby pracujące w zawodach społecznych. Byli to np. menedżer zespołu, trener, nauczyciel, terapeuta, aktor, obsługa klienta. W drugiej grupie znaleźli się pracownicy samodzielni (np. grafik komputerowy, samodzielna księgowa, pracownik ochrony, architekt, murarz). Osoby wykonujące zawody społeczne (vs. samodzielne) miały o 7% wyższy EQ oraz istotnie wyższe wyniki w skali rozumienia i zarządzania emocjami (Bujalska, 2013). Ponadto, osoby o wysokich wynikach w asymilacji i zarządzaniu emocjami uzyskiwały wyższe wyniki w zakresie giętkości w teście twórczego myślenia TTM (Rychlicka i Nęcka). W analizie szczegółowych wyników TIE okazało się, że wynik w podskali zarządzania emocjami wiąże się pozytywnie z płynnością i metaforycznością myślenia.

Przełożeni i podwładni z 30 różnych organizacji (N = 120, z każdej organizacji 1 przełożony i 3 jego podwładnych)

Okazało się, że wyższy poziom EQ przełożonego był związany z wyższą inteligencją emocjonalną podwładnego. Co ciekawe, poziom stresu w miejscu pracy, nie miał związku z EQ przełożonych, lecz wyłącznie z własnym poziomem tej zdolności (Tomczyk, 2013). Wniosek: sami odpowiadamy za swój stan, nie możemy „zwalić” winy na innych.

Pielęgniarki (N=80)

Badano IE w kontekście radzenie sobie ze stresem i wypalenie zawodowego. Wykazano ujemny związek wyników w podskalach asymilacji i zarządzania emocjami z depersonalizacją, co wskazuje na bardziej ludzkie podejście do pacjentów u bardziej inteligentnych emocjonalnie pielęgniarek (Trzaska, 2012). Dodatkowo badanie przeprowadzone przez Szczygieł i Mikołajczak (2018) ujawniło, że inteligencja emocjonalna buforuje wpływ odczuwanego w pracy smutku i złości na wypalenie zawodowe. To znaczy, że pielęgniarki o wyższym poziomie IE lepiej radzą sobie z emocjami i potencjalnym wypaleniem zawodowym. Wyniki te sugerują, że trening IE mógłby zapobiec negatywnemu wpływowi negatywnych emocji odczuwanych na wypalenie zawodowe.

Inteligencja emocjonalna a grupy zawodowe_lekarz, badania, IE, EQ, EI Expert

Lekarze i studenci medycyny (69 lekarzy i 34 studentów)

Przeprowadzone badanie wykazało istotne różnice między lekarzami i studentami w poziomie inteligencji emocjonalnej mierzonym TIE na korzyść grupy lekarzy, na który pracowała głównie różnica w podskali asymilacji emocji (Nowak-Moszczyńska, 2007).

Handlowcy (N=90)

W badaniu wzięli udział pracownicy z dwóch firm specjalizujących się w branży FMCG,  których podzielono na trzy grupy pod względem efektywności, jaką charakteryzują się w pracy zawodowej. Otrzymane wyniki wskazują, że im niższy poziom inteligencji emocjonalnej tym wyższy poziom nadziei na sukces; osoby z niskimi, średnimi i bardzo dobrymi wynikami w pracy nie różniły się między sobą pod względem poziomu ogólnego inteligencji emocjonalnej (Siemieniuk, 2010).

Urzędnicy (N=246)

Urzędnicy pracujący w Urzędzie Miasta w Białymstoku i Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim, który wykonali TIE i Kwestionariuszem Ról Pełnionych w Zespole autorstwa Mereditha Belbina (Belbin, 1993). W zasadzie nie było związków między nimi (poza rolą „dusza zespołu”). Generalnie przyjmowane role grupowe urzędników nie wydają się wiązać z poziomem IE (Tur, 2009). Wiosek: nie biorąc pod uwagę IE w rekrutacji do pracy w urzędach, mamy niedopasowane role grupowe.

Nauczyciele i informatycy

Analizowano związek inteligencji emocjonalnej i samokontroli w dwóch grupach zawodowych: u nauczycieli (N=31) i informatyków (N=33). Zakładano, że nauczyciele, ze względu na kontakt z ludźmi, będą wykazywać się wyższym poziomem inteligencji emocjonalnej i samokontroli, oraz – niezależnie od grupy – że inteligencja emocjonalna i samokontrola są pozytywnie powiązane. Uzyskane wyniki nie potwierdziły przypuszczenia autorki – nie wykazano istotnych statystycznie różnic pomiędzy nauczycielami oraz informatykami (Podešvová, 2019).

Przełożeni (N=12) i ich podwładni (N=93) z czterech średniej wielkości firm

Poziom IE  oraz zgodność miedzy preferowanymi przez pracowników stylami kierowania a stylami przejawianymi przez kierownika ma dodatni wpływ na efektywność działania pracowników. Grupa o najwyższej efektywności miała o 12% wyższy EQ od grupy najmniej efektywnej (tu pracowała przede wszystkim podskala zarzadzania emocjami) (Romik, 2007).

Inteligencja emocjonalna a grupy zawodowe, badania, IE, EQ, EI Expert

Jak widzisz, badania nad inteligencją emocjonalną nie są jednoznaczne. Nie da się jednak nie zauważyć związków IE z wieloma ważnymi obszarami zawodowymi. Warto mieć świadomość, że na polskim rynku metod diagnostycznych można znaleźć coraz więcej narzędzi służących do pomiaru inteligencji emocjonalnej. Stąd mogą wynikać różne rozbieżności badawcze. TIE, które rekomendujemy to pomiaru i które wykorzystujemy w ramach Systemu EI Expert, jest pierwszym polskim testem zdolności, który mierzy pełne spektrum IE. Badania dowiodły, że jest narzędziem rzetelnym i posiada dobre wartości diagnostyczne, pozwalające na jego użycie w  badaniach klinicznych i zawodowych. Obecnie testowane są jego właściwości psychometryczne w zakresie pomiarów powtórzonych oraz istotnych w rejestrowaniu zmian w IE wywołanych czynnikami rozwojowymi.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat diagnozy i rozwoju inteligencji emocjonalnej, skontaktuj się z nami!